pr styczeń 2005 A1 odp, Matura 2014, Biologia, Matury biologia - podstawa

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA
ARKUSZA I
Zasady oceniania.

Za rozwiązanie zadań z arkusza I można uzyskać maksymalnie 50 punktów.

Model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, a nie jest ścisłym wzorcem
sformułowania (poza odpowiedziami jednowyrazowymi i do zadań zamkniętych).

Za odpowiedzi do poszczególnych zadań przyznaje się wyłącznie pełne punkty.

Za zadania otwarte, za które można przyznać jeden punkt, przyznaje się punkt wyłącznie za
odpowiedź w pełni poprawną.

Za zadanie otwarte, za które można przyznać więcej niż jeden punkt, przyznaje się tyle punktów,
ile prawidłowych odpowiedzi (zgodnie z wyszczególnieniem w kluczu) przedstawił zadający.

Jeżeli podano więcej odpowiedzi (argumentów, cech itp.) niż wynika to z polecenia
w zadaniu, ocenie podlega tyle kolejnych odpowiedzi (liczonych od pierwszej), ile jest
w poleceniu.

Jeżeli
w udzielonej przez ucznia odpowiedzi obok informacji prawidłowych znajdują się również
informacje, które świadczą o zupełnym braku zrozumienia danego zagadnienia, odpowiedz taką
należy ocenić na zero punktów.
Numer
zadania
Oczekiwana odpowiedź
Maksymalna
punktacja
za zadanie
1.
Za każde dwa poprawnie nazwane elementy łuku odruchowego po1 pkt.
Odpowiedź:
A – receptor, B – neuron czuciowy (droga aferentna), C – (neuron
ruchowy (droga eferentna), D - efektor
2
2.
Za poprawne nazwanie odcinków kręgosłupa – 1 pkt.
Odpowiedź:
A- odcinek szyjny (kręgi szyjne), B- odcinek piersiowy (kręgi piersiowe),
C- odcinek lędźwiowy (kręgi lędźwiowe), D – odcinek krzyżowy (kość
krzyżowa)
1
3.
Za podanie różnicy w budowie zastawek – 1 pkt.
Za określenie funkcji zastawek –1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
Różnica
- Zastawka przedsionkowo – komorowa lewa jest dwudzielna
a zastawka przedsionkowo – komorowa prawa – trójdzielna.
Funkcja
-
Zapobiegają cofaniu się krwi.
2
4.
Za każde dwa poprawnie przyporządkowane mikroelementy do ich funkcji
po 1 pkt.
Odpowiedź:
1E, 2C, 3A, 4B
2
5.
Odp. D – 1 pkt
1
6.
Za poprawne nazwanie:
procesu – 1 pkt; miejsca przebiegu – 1pkt;
Odpowiedź:
Proces –
spermatogeneza.
Lokalizacja –
zachodzi w jądrach.
2
7.
Za poprawne podanie nazw etapów i ich biologicznego znaczenia po 1pkt.
Odpowiedź:
Etap A – transkrypcja; przepisanie informacji genetycznej z DNA
na mRNA.
Etap B – translacja; „przetłumaczenie” informacji zawartej w mRNA
na sekwencję aminokwasów.
2
1
8.
Za poprawne wyjaśnienie 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
W tej części pętli Henlego zachodzi transport aktywny, który wymaga
nakładu energii pochodzącej z procesu oddychania.
1
9.
Za poprawne podanie dnia cyklu – 1 pkt.
Odpowiedź:
13. dzień cyklu.
1
10.
Za określenie wpływu stężenia ołowiu w łożysku matki na wagę
urodzeniową noworodka – 1 pkt
Przykład odpowiedzi:
Przy dużej zawartości ołowiu w łożysku matki niższa jest waga
urodzeniowa noworodka.
1
11.
Za zilustrowanie, że hormon peptydowy łączy się z receptorem błonowym
– 1 pkt
Za prawidłowe zilustrowanie mechanizmu uruchamiania procesów
metabolicznych w komórce – 1 pkt.
hormon peptydowy
2
łączenie się z receptorem błonowym
uruchomienie enzymów przekształcających
ATP w cAMP
zmiana przepuszczalności błony,
przedostanie się cAMP do cytoplazmy
aktywacja enzymów
uruchomienie procesów metabolicznych
12.
Za prawidłowe podanie każdej z dwóch przyczyn po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
1. Infekcyjne białko prionowe powstaje wskutek mutacji genu kodującego
PrP
c
, zlokalizowanego na krótkim ramieniu chromosomu 20.
2. Infekcyjne białko prionowe powstaje poprzez bezpośrednie
oddziaływanie białka PrP
Sc
na PrP
c
.
2
13.
Za poprawne odróżnienie faktów od opinii – 1 pkt.
Poprawna odpowiedź
: fakty – 2,4, opinie – 1,3
1
14.
Za poprawne podanie każdych dwóch funkcji wątroby po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:

usuwanie z krwi nadmiaru aminokwasów,

wytwarzanie żółci,

wytwarzanie osoczowych czynników krzepnięcia krwi,

magazynowanie różnych związków (np. kwasy tłuszczowe,
fosfolipidy, witaminy rozpuszczone w tłuszczach).
2
15.
Za poprawne podanie każdej z dwóch cech po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
Cechy:
brak jądra komórkowego; obecność hemoglobiny, dyskowaty
kształt.
2
2
16.
Za poprawne podanie każdej z dwóch funkcji po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:

Ślina nawilża pokarm.

Ślina ułatwia połykanie uformowanych kęsów pokarmu.
2
17.
Za poprawne podanie każdego z dwóch skutków anoreksji po1 pkt.
Przykład odpowiedzi:

Anemia

Zmniejszenie odporności na infekcje.

Zaburzenia hormonalne.
2
18.
Za każdy z dwóch poprawnie wymienionych czynników po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
wiek, płeć, rodzaj wykonywanej pracy.
2
19.
Za każdy z dwóch poprawnie wymienionych czynników po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
grupa krwi, czynnik genetyczny.
2
20.
Za każdy z dwóch poprawnie podanych argumentów po 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:

Cząsteczki HDL usuwają nadmiar cholesterolu z krwi.

Cząsteczki HDL zakłócają utlenianie LDL.
2
21.
Za poprawne podanie nazwy schorzenia – 1 pkt; jego uwarunkowania - 1
pkt.
Odpowiedź:
Nazwa schorzenia
– zespół Downa;
uwarunkowanie
– trisomia 21
chromosomu.
Nazwa schorzenia:
daltonizm;
uwarunkowanie –
allel recesywny leżący
w chromosomie X (sprzężony z płcią).
4
22.
Za poprawne podanie nazwy procesu – 1 pkt.
Za opisanie, na czym polega proces replikacji – 1 pkt.
Przykład odpowiedzi:
Proces
- replikacja DNA
Opis istoty procesu:
W procesie replikacji każda z nici macierzystego
DNA dobudowuje sobie nową nić na zasadzie komplementarności;
w konsekwencji powstają dwie cząsteczki potomne DNA o takiej samej
sekwencji nukleotydów jak w cząsteczce macierzystej.
2
23.
Za stwierdzenie, że praworęczni rodzice mogą oczekiwać leworęcznego
potomstwa – 1 pkt.
Za poprawne określenie genotypów rodziców – 1 pkt.
Genotypy rodziców:
Aa x Aa
Za poprawne określenie genotypów potomstwa i wskazanie genotypu
dziecka leworęcznego – 1 pkt.
Genotypy potomstwa:
AA, Aa, Aa, aa (dziecko leworęczne)
3
24.
Odp. D – 1 pkt
1
25.
Za wybór każdej z dwóch cech po1pkt.
Przykład odpowiedzi
– np. B, F
2
26.
Za prawidłowe porównanie zawartości składników mineralnych
w warzywach uprawianych różnymi metodami – 1 pkt.
Za poprawną ocenę wartości produktów – 1 pkt.
Przykład odpowiedzi
:
Porównanie
– w poszczególnych warzywach uprawianych ekologicznie
znajduje się więcej składników mineralnych niż w uprawianych
konwencjonalnie.
Ocena wartości
- wartość odżywcza warzyw uprawianych ekologicznie
jest wyższa od wartości warzyw uprawianych konwencjonalnie.
2
3
27.
Za poprawne skonstruowanie tabeli z uwzględnieniem:
czterech czynności, podczas których zużywana jest woda

1 pkt.
dni tygodnia

1 pkt.
Przykłady czynności:
mycie ciała, zmywanie naczyń, gotowanie posiłków, pranie bielizny
2
4
[ Pobierz całość w formacie PDF ]