Praktyczny problem doboru środków ochronnych dla pras hydraulicznych, 01. Maszyny i urządzenia - wymagania ...

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Praktycznyproblemdoboruśrodkówochronnychdoprasyhydrauliczn...
Praktycznyproblemdoboruśrodków
ochronnychdoprasyhydraulicznej
Praktycznyproblemdoboruśrodkówochronnychdoprasyhydraulicznej
NaprośbęproducentapraszespółpracownikówZakładuTechnikiBezpieczeństwaopracowałekspertyzędotyczącą
zasad zapewniania bezpieczeństwa przy obsłudze prasy hydraulicznej. Ekspertyza dotyczyła następującego
problemu:
Czynażyczenieużytkownika,wbudowanejnaindywidualnezamówienieramowejprasiehydraulicznejdoobróbki
plastycznej metali o sile nacisku 250 kN można zastosować w trybie automatycznym dodatkowy rodzaj
sterowania,polegającynasterowaniumaszynypedałemnożnymbezopuszczonejruchomejosłonystrefyroboczej
tejmaszyny? Jesttowymuszone koniecznościąprzytrzymaniarękąw czasie wykonywaniaoperacjizagniatania
rurki aluminiowej, która może być wygięta w różny sposób i mieć różne długości. Koniec, za który jest ona
trzymanawystajepozaprzestrzeńrobocząprasy.
Budowanaprasajestwyposażonawosłonystałechroniąceprzeddostępemdoprzestrzeniroboczejztyłuizboku
orazwpneumatycznieopuszczanąruchomąosłonęprzestrzeniroboczejodstronyobsługi.
Pracanaprasiemożeodbywaćsięwtrybach:
ręcznym serwisowym; wówczas możliwe jest wykonanie ruchów maszyny bez opuszczonej
osłonyruchomej
automatycznym roboczym; wówczas możliwe są trzy rodzaje sterowania: oburęczne bez
opuszczonej osłony ruchomej lub z opuszczoną osłoną ruchomą oraz pedałem nożnym przy
opuszczonejosłonieruchomej.
Trybsterowaniajestwybieranyprzełącznikiemzestacyjkązwyjmowanymkluczykiem.Rodzajsterowaniawtrybie
automatycznymjestzależnyodustawieńwprogramieroboczymmaszyny.
Czyzpunktuwidzeniabezpieczeństwa,jestdopuszczalnezastosowaniewtrybieautomatycznymczwartego
rodzajusterowaniasterowaniemaszynypedałemnożnymbezopuszczonejosłonyruchomej?
Projektowanaibudowanaprasahydraulicznapowinnaspełniaćwymaganiadotyczącebezpieczeństwaiochrony
zdrowia.OkreślajeprzedewszystkimrozporządzenieRadyMinistrówzdnia3lipca2001r.wsprawiewymagań
zasadniczych dla maszyn i elementów bezpieczeństwa podlegających ocenie zgodności, warunków i trybu
dokonywaniaocenyzgodnościorazsposobuoznakowaniatychmaszynielementówbezpieczeństwa(DzUnr127,
poz. 1391, zm. DzU z 2002 nr 231, poz. 1945). Rozporządzenie to wprowadza do prawodawstwa polskiego
postanowieniadyrektywy95/37/WE,tzw.maszynowej.
Postanowienia tych aktów prawnych w odniesieniu do pras hydraulicznych uściśla i konkretyzuje
zharmonizowanazdyrektywąmaszynowąNormaEuropejskaEN693.NormatazostałauznanajakoPolskaNorma
i na zamówienie jest dostępna w języku angielskim jako PNEN 693:2002 (U), w Ośrodku Informacji
Normalizacyjnej Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (00Warszawa, ul. Świętokrzyska 14 B, tel. 556 77 77).
Projekt polskiej wersji tej normy (PNEN 693 Obrabiarki Bezpieczeństwo Prasy hydrauliczne) będzie w
ankietyzacjiwmarcubr.iwtymczasiebędziedostępnawOśrodkuPKN(tel.5567464).
Ogólną zasadą zapewnienia ochrony pracowników przed zagrożeniami związanymi z ruchomymi częściami
maszynyjest:
uniemożliwieniedostępudoelementówruchomychprzeniesienianapędurealizowanegogłównie
poprzezichwbudowaniewkorpusmaszynylubzastosowanie,najczęściejstałychosłon.
uniemożliwienie,lubconajmniejograniczeniedostępudojejstrefyroboczej,wktórejporuszają
sięteczęści;chodzioto,abydostępdostrefyroboczejbyłuniemożliwionypodczaswykonywania
niebezpiecznego ruchu części, jakim w przypadku prasy jest ruch zamykania w jej strefie
roboczejorazograniczonystosowniedopotrzebtechnologicznychwówczasgdyruchodbywasię
wkierunkuprzeciwnymiryzykourazowezwiązaneztymruchemjestniewielkie.
Zasadata,uwzględniającpotrzebytechnologiczneiwystępująceprzytymryzyko,możebyćzrealizowanawieloma
sposobami.
Rozwiązaniazastosowanewopisanejwpytaniuprasie,mającenaceluzapewnienieochronyprzeddostępemdotej
1z2
200906508:31
Praktycznyproblemdoboruśrodkówochronnychdoprasyhydrauliczn...
strefysąwłaściwe,jeślispełnionezostałyconajmniejwymaganiadotyczącetejkwestiiujętewprPNEN693oraz
wnormach:
PNEN999:2002Maszyny.BezpieczeństwoUmiejscowieniewyposażeniaochronnegoze
względunaprędkościzbliżaniaczęściciałaczłowieka
PNEN574:1999Maszyny.BezpieczeństwoOburęczneurządzeniasterujące.Aspekty
funkcjonalneZasadyprojektowania
PNEN953:1999Maszyny.BezpieczeństwoOsłonyOgólnewymaganiadotyczące
projektowaniaibudowyosłonstałychiruchomych
PNEN294:1992BezpieczeństwomaszynOdległościbezpieczeństwauniemożliwiające
sięganiekończynamigórnymidostrefniebezpiecznych
PNEN9541:2001Maszyny.BezpieczeństwoElementysystemówsterowaniazwiązanez
bezpieczeństwem.Część1:Ogólnezasadyprojektowania.
Wyjątekmożestanowićpracawcykluautomatycznym,którazgodniezzasadamibezpieczeństwapowinnasię
odbywaćprzyzamkniętej,anieotwartejosłonie.Chronibowiemonanietylkoprzeddostępemdostrefy
zagrożeniaprzynormalnymprzebiegucykluautomatycznego,aletakżewprzypadkujegoewentualnychzakłóceń
orazprzedewentualnymiodpryskamimogącymipowstać,np.wwynikuzakłóceńwprocesietechnologicznym.
Zakładamy,żewprzyjętymrozwiązaniuochronarąkoperatorazostałazapewnionawtensposób,żeruchczęściw
strefieroboczejprasypracującejwcykluautomatycznymprzysterowaniuoburęcznymipodniesionejosłoniejest
możliwytylkowówczas,gdyobieręceoperatoraznajdująsięnaprzyciskachlubinnychelementachsterowniczych
urządzeniaoburęcznegosterowaniausytuowanegotak,abyzapewnionabyłaodległośćbezpieczeństwawgPNEN
999:2002.Jeśliuniemożliwionyjestprzytymdostępinnychosóbdostrefyzagrożenia,ryzykopowodowane
zagrożeniamizwiązanymizdostępemdostrefyroboczejpodczasnormalnejpracy,możnauznaćzaakceptowalne,
aocenywymagaryzykozwiązaneztymdostępempodczasewentualnychzakłóceńautomatycznegocyklu
technologicznegoorazzagrożeniamizwiązanymizodpryskamiiewentualnieinnyminiebezpiecznymiczynnikami
wobydwutychprzypadkach.
Należytakżepamiętać,abyzaprojektowanysystemsterowaniaprasąspełniałwymaganianormyPNEN
9541:2001,awprzypadkuewentualnegozastosowaniawtymsystemiesterownikaprogramowalnego
wymaganiabezpieczeństwafunkcjonalnegowgPNEN61508:2002(U).
Zakładamy,żeruchyczęściwstrefieroboczejprasybezopuszczonejosłonytejstrefy,awięcprzyumożliwionym
dostępiedoniej,dopuszczonezostały,wtrybieręcznegosterowania,dlapotrzebserwisowychnapodstawie
wynikówocenyzwiązanegoztymryzyka,przeprowadzonejwgPNEN1050:1999Maszyny.Bezpieczeństwo
Zasadyocenyryzyka.Przyjęteprzytejoceniewarunki,jaknp.wykonywanieczynnościserwisowychtylkoprzez
upoważnionychpracowników,poinformowanychjednoznacznieosposobachwykonywaniaposzczególnych
czynnościizwiązanymztymryzykuzawodowymorazewentualnamożliwośćzmniejszeniaprędkościruchów,
zostanąujętewprzekazanejużytkownikowidokumentacjitejmaszyny,np.DTR,instrukcjiobsługi.
Rozwiązanie,któreżyczysobieprzyszłyużytkownik,nierealizującomówionejwcześniejzasady,stwarzaduże
ryzykourazu,zwłaszczarąk,doichobcięciawłącznie,iniemożebyćzastosowane.
Abyumożliwićprzyszłemuużytkownikowizgniatanienatejprasieopisanychdetali,zapewniającprzytym
bezpieczeństwooperatorowi,możnarozważyćzastosowanienp.:
kurtyny świetlnej o progu wykrywania (rozdzielczości) większym niż średnica obrabianej rurki;
kurtynatapowinnabyćumieszczonawtakiejodległości,abybyłozapewnionezatrzymanieprasy
przed dosięgnięciem ręką granicy strefy zagrożenia. Odległość tę należy ustalić wg PNEN
999:2002.
Informacjedotyczącetejproblematykimożnaznaleźćwpublikacjipt.Maszynyiinneurządzeniatechniczne.
Środkiochronyprzedzagrożeniamimechanicznymi,bezpłatnierozpowszechnianejprzezCIOPPIB.
2z2
200906508:31
[ Pobierz całość w formacie PDF ]