Prawo gospodarcze publiczne, Prawo Publiczne Gospodarcze

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Prawo gospodarcze publiczne
Zakres egzaminu
:
1.
zasady prawa gospodarczego publicznego
2.
instytucje
3.
europejski porządek prawny
4.
funkcje państwa w gospodarce
5.
formy wpływania władzy publicznej na gospodarkę (tematyka wielowątkowa)
6.
podejmowanie działalności gospodarczej
7.
status przedsiębiorcy
8.
pomoc publiczna dla przedsiębiorców
9.
ograniczenia antykorupcyjne względem osób sprawujących funkcje publiczne
10.
ochrona konkurencji (rynku) w aspekcie makro
11.
gospodarka publiczna (w tym prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych)
12.
zamówienia publiczne
13.
system pieniężny
14.
niektóre instrumenty ochrony bezpieczeństwa obrotu gospodarczego
15.
publicznoprawna ochrona jakości
16.
publicznoprawne instrumenty ochrony konsumenta poprzez certyfikację produktu mającego być
dopuszczonym do obrotu
17.
istotna w każdym kraju jest jednostka miar
18.
normalizacja – ujednolica wyroby
19.
ochrona interesów konsumentów np. obowiązek informacyjny na etykiecie
Przedmiot prawa gospodarczego publicznego
Ten przedmiot funkcjonuje w rozproszeniu, jest nowe, nieukształtowane. Większość przepisów wydano
po roku 2000. Jest to dalsza część prawa gospodarczego.
Prawo gospodarcze publiczne oraz prywatne odnosi się do działalności gospodarczej i stosunków
prawnych z udziałem przedsiębiorców. Nie układa się w jednolite wątki lecz ma charakter szczególny.
Nazwa „publiczne” dotyczy
interesu publicznego
, który stymulować i chronić można rozmaicie.
Zakres prawa gospodarczego publicznego
Są to normy zorientowane na ochronę interesu publicznego. Dotyczą przedsiębiorców i stosunków
między podmiotami obrotu gospodarczego. Drugim podmiotem jest organ lub jednostka wykonująca funkcje
zlecone z zakresu administracji publicznej np. bank, samorząd gospodarczy albo zawodowy (np. izba
adwokacka egzaminuje i wpisuje na listę adwokatów).
Prawo to nie jest samodzielną gałęzią ani nawet częścią gałęzi. Jest zbiorem norm różnych gałęzi (synteza
ponadgałęziowa), wyodrębnionych sztucznie (wtórnie) dla celów praktyki, dydaktyki i naukowych np. dla
studenta łatwiej jest zorganizować zajęcia z prawa gospodarczego publicznego, które przynależą do prawa
administracyjnego, finansowego, karnego i innych, aniżeli przy okazji omawiania tych dziedzin poruszać tę
tematykę.
Kryterium podstawowym jest ochrona interesu publicznego; nie wolno bowiem w sferze działalności
gospodarczej dopuszczać do jakiegokolwiek ograniczenia (wolności), aniżeli w interesie publicznym.
Interes publiczny
Jest to korzyść majątkowa lub niemajątkowa, wspólna, charakterystyczna dla wielu podmiotów (ludności,
przedsiębiorców, i innych uczestników życia społeczno-gospodarczego). Jest to interes nieoznaczonego
bliżej adresata. Interes publiczny często określa się jako „dobro publiczne” a jego sprawy „sprawami
publicznymi”.
Interes publiczny występuje faktycznie – dzieje się sam. Nie podlega dekretacji, np. droga osiedlowa
może mieć charakter wewnętrzny, prywatny (droga dojazdowa), ale gdy będzie połączona z drogą publiczną
i stanie się drogą anonimowego ruchu to stanie się też drogą publiczną – nie poprzez przejęcie do rejestru
gminy ale z samego faktu wytworzenia się ruchu.
Najszerszym zakresem interesu publicznego jest bezpieczeństwo i porządek powszechny np. na
targowisku, w sklepie – wszystkie towary sprzedaży otwartej muszą być oznaczone ceną; sprzedawcy nie
mogą uzgadniać jednej ceny.
Prawo gospodarcze publiczne nie jest jednakowe we wszystkich sprawach, ale w obszarze UE zasady
funkcjonowania rynku są te same albo takie same, w związku z czym polskie prawo gospodarcze publiczne
1
podlega ujednolicaniu (np. przepisy dot. substancji niebezpiecznych) albo zbliżaniu (co sprzyja usuwaniu
barier transgranicznych). Barierą publiczną może być nawet znak drogowy dla kierowcy tira, czy też inny
formularz urzędowy. Zasadą jest, że towar wprowadzony legalnie w miejscu wytworzenia jest legalny w
całej UE. W Polsce prawo to wciąż się zmienia bo przyjęto nas do UE „na wyrost”.
Struktura:
1.
zawiera normy ogólne (zwykle zasady rangi konstytucyjnej lub ustrojowej)
2.
przepisy o organach władzy publicznej i innych podmiotach administracyjnych w zakresie podmiotów
gospodarczych
3.
przepisy regulujące stosunki gospodarcze
Zasady prawa gospodarczego publicznego.
Rola tych zasad jest znaczna bo maja charakter nadrzędny w stosunku do wszystkich norm prawa
gospodarczego publicznego, szczególnie tego funkcjonującego w rozproszeniu gdyż reaguje incydentalnie.
Zasady są spoiwem dla całokształtu regulacji.
I. Funkcje (cele) zasad:
a)
legislacyjna - stanowią o kierunku zmian. Nie wolno zwłaszcza tworzyć prawa sprzecznego z tymi
zasadami, choć czasem to się zdarza np.
jedną z zasad jest wolność gospodarcza, więc ograniczenia wolności muszą być limitowane i
uzasadniane. Przyczyniają się więc do stabilizacji prawa publicznego gospodarczego. W związku z
przystąpieniem Polski do UE dyrektywy przenoszono wprost co wprowadzało sprzeczne rozwiązania
prawne i teraz trzeba to prostować by zapewnić spójność prawa.
b)
interpretacyjna - prawo, które funkcjonuje w rozproszeniu doznaje luk oraz trudności interpretacyjnych;
zwłaszcza jeśli zmiany były dokonywane gwałtownie a nie ewolucyjnie to wiele przepisów jest
niejasnych. Zasady ułatwiają interpretację - wskazują, że "wiatr wieje od strony zasad".
c)
normatywna - większość zasad to normy zawarte w Konstytucji, Traktacie Wspólnot Europejskich,
ustawach ustrojowych. Gdy nie są rozwinięte przepisami szczegółowymi stosuje się bezpośrednio te
zasady np. często sąd odwołuje się wprost do konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
d)
pozostałe funkcje naczelne
Zasady znajdują się przede wszystkim w Konstytucji, Traktacie Wspólnot Europejskich, innych aktach
ustrojowych i ustawach "zwykłych" (wiodących) np. ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, ustawa
o ochronie konkurencji itd.
II. Pojęcie działalności gospodarczej (profesjonalnej, zawodowej)
Określenie "gospodarować" jest niezwykle szerokie i obejmuje zjawiska wchodzące w zakres
gospodarowania niezawodowego np. gospodarstwo domowe, gospodarowanie w ogrodzie itp. Prawo
gospodarcze publiczne nie odnosi się do gospodarowania, które nie ma charakteru zawodowego
(profesjonalnego).
Działalność profesjonalna spełnia następujące cechy:
a)
charakterze ciągłym - opiewa na wiele czynności gospodarczych. Jest zjawiskiem powtarzalnym, ale
nawet pojedyncza czynność gospodarcza może być uznana za element zawodowej działalności, jeśli
towarzyszył jej zamiar powtórzenia np. osoba otworzyła sklep i dokonała jednej sprzedaży; sprzedawca
na targu także jest przedsiębiorcą
b)
o charakterze zorganizowanym (fachowa, wyspecjalizowana) - budzi zaufanie, wpływa na
odpowiedzialność np. zatrudniamy hydraulika, który wyrządza szkodę osobie trzeciej to on sam będzie
ponosił odpowiedzialność, zaś w przypadku gdy wynajęta osoba wykonuje swą działalność dorywczo to
odpowiedzialność ponosi zlecający bo czynność odbywa się pod jego kierownictwem. Zorganizowanie
działalności gospodarczej nie musi być tak rozwinięte aby działalność ta funkcjonowała w ramach
przedsiębiorstwa. Przedsiębiorcą niekoniecznie jest ten kto posiada przedsiębiorstwo lecz wystarczy by
działał w sposób zorganizowany np. w piwnicy ma urządzenia do wykonywania swojej działalności. Aby
przedsiębiorstwo było zorganizowane przedsiębiorca musi zatrudniać co najmniej jedną osobę. Jeżeli
osoba prowadząca działalność gospodarczą zatrudnia inne osoby to przyjmuje się, że poziom
zorganizowania działalności jest wyższy i przyjmuje stan przedsiębiorstwa. Nie musi to być zakład -
może to być apteka, biuro turystyczne, sprzedaż posiłków z przyczepy kampingowej.
c)
o charakterze zarobkowym - prowadzona w celu zysku (stąd nazwa zastępcza - działalność
„komercyjna”, „handlowa”). Zysk musi być osiągany uczciwie. Ta cecha pozwala oddzielić
2
przedsiębiorców od innych podmiotów, zwłaszcza niedziałających dla zysku (non profit), ale organizacji
pożytecznych dla interesu publicznego. Nawet jeśli przedsiębiorca okresowo nie osiąga zysku to jego
działalność nie traci charakteru zarobkowego - decydujące znaczenie ma tutaj zamiar a nie określony stan
faktyczny np. sp. z o.o. nie może działać jako organizacja non profit.
d)
w swoim imieniu - każda działalność musi mieć patrona. Na tym tle dochodzi często do tzw. firmanctwa -
przestępstwa polegającego na prowadzeniu działalności pod cudzym nazwiskiem lub firmą (taką osobę
nazywa się "słupem"). Przedsiębiorcą jest ten kto faktycznie prowadzi działalność a nie ten kto firmuje.
Osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi jej ryzyko np. szkoda, podatki ale także
nadzwyczajny zysk. Nawet jeśli ustanowi pełnomocnika to ryzyko jest jego.
III. Zasady
1. Zasada wolności gospodarczej
- związana jest prawami naturalnymi osoby (także jednostek niebędących
osobami fizycznymi). Każdy jest wolny od początku - wolności się nie nadaje bo należy do praw
naturalnych. Konstytucja jedynie deklaruje wolność. Jest to pojęcie szerokie, w odniesieniu do stosunków
gospodarczych oznacza swobodę wyboru zawodu, formy działalności (np. przedsiębiorstwo jednoosobowe,
spółka albo spółdzielnia - nie może jednak zastosować formy niedopuszczalnej przez prawo), zakresu
działalności (np. usługi, budownictwo, handel) czy też miejsca działalności. Wolność została potwierdzona
Traktatem Wspólnot Europejskich, zreformowanym traktatem z Maastricht, na mocy którego proklamowano
wolność przepływu osób, towarów, usług, kapitału i miejsca podejmowania działalności (swoboda
przedsiębiorczości). Zasada ta jest rozwijana na mocy ustawodawstwa wspólnotowego i krajowego.
Ustawodawca wspólnotowy jest kompetentny na zasadach pomocniczości, jedynie w sprawach, których nie
można załatwić na mocy prawa krajowego (sprawy transgraniczne).
Wolność nie może być rozumiana absolutnie - doznaje ograniczeń, które jednak wymagają ustawy.
Ograniczenia nie mogą być tworzone
ad hoc
(zwłaszcza przez organy władzy publicznej).
Ratio legis
tych
ograniczeń wiąże się z interesem publicznym, co tłumaczy się wprost z wolnością innego podmiotu. W
szczególności wolność gospodarcza doznaje ograniczeń celem ochrony rynku i uczciwej konkurencji.
Ograniczenia dopuszczalne są jedynie w wymiarze bezwzględnym (ograniczenia konieczne) zarówno co do
swojej treści, jak i zasięgu np. działalność reglamentowana. Przykłady ograniczeń:
a) koncesjonizm
b) działalność oparta na zezwoleniach
c) regulowana ustawowo
Od początku lat '90 w Polsce redukuje się te ograniczenia ale niekonsekwentnie. W 1999 uszczuplono zakres
działalności koncesjonowanej i objęto zezwoleniami, ale parę lat później wzrosła liczba przypadków
działalności reglamentowanej. W 2004 roku konieczna była nowa ustawa ograniczająca reglamentację.
Dalsza redukcja nastąpiła w 2008 z mocą od 1.01.2009 r.
Aktualnie mamy jedynie 6 dziedzin działalności koncesjonowanej, kilkadziesiąt przypadków objętych
zezwoleniami (dużo mniej niż w 2008 r.) np. wywóz nieczystości, transport, produkcja alkoholu, ponad sto
przypadków działalności regulowanej - każdy może ją podjąć swobodnie ale musi przestrzegać ustawy np.
kantor, prowadzenie archiwum.
W imię wolności gospodarczej poszerzono katalog form organizacyjno-prawnych prowadzenia
działalności. W 2000 r. dopuszczono nieznaną wcześniej spółkę partnerską a później spółkę europejską, czy
też rozszerzono zasięg podmiotów, które mogą prowadzić uboczną działalność gospodarczą. Ułatwiono
także procedurę podejmowania działalności (tzw. zasada jednego okienka). W dalszym ciągu zachodzi
konieczność znoszenia kolejnych barier w celu przywrócenia szeroko pojętej swobody działalności
gospodarczej, bo w poprzednim okresie wszystko wymagało koncesji.
2. Zasada pomocniczości
- wynika z preambuły do Konstytucji. Działa wielokierunkowo, w szczególności
publiczna władza samorządowa (zwłaszcza organy gminy) ma podstawowe kompetencje w zakresie
ingerencji w sferę gospodarki, a aparat państwowy kompetentny jest pomocniczo (subsydiarnie) o ile jest to
uzasadnione charakterem ograniczeń np.
zezwolenia na przewóz taxi wydają gminy (nie byłoby to dobre rozwiązanie dla transportu
międzynarodowego)
zezwolenie na uprawę maku wydaje starosta, choć areał na całe województwo wyznacza wojewoda
zezwolenie na sprzedaż detaliczną alkoholu wydaje organ gminy, ale nie wydaje zezwolenia na
sprzedaż hurtową
W relacjach władza krajowa a władza UE, organy UE wyposażone są w kompetencje dopełniające
(podstawowe znaczenie ma władza krajowa) np. Komisja Europejska może ingerować na rynku
zmonopolizowanym jeśli chodzi o zagrożenie transgraniczne.
3
Pomoc publiczna nie jest sprawą jedynie krajową, bo skoro funkcjonuje wspólny rynek nie może się
zdarzyć by w jednym kraju przedsiębiorcy uzyskali mniejszą pomoc gdyż spowodowałoby to ich
przenoszenie pomiędzy państwami - dlatego pomoc jest świadczona jednakowo w całej Unii. Państwa
jedynie ustalają postępowanie w tych sprawach, ale nie regulują przesłanek uzyskania pomocy. Podobnie
stawki ceł (jeśli chodzi o import z krajów trzecich) są jednakowe (wspólnotowy kodeks celny). Władza
krajowa straciła kompetencję w sprawie ceł, jednak postępowanie celne odbywa się wg prawa krajowego.
Cło wpływa do budżetu państwa, ale z niego trafia do budżetu Unii.
3. Zasada społecznej gospodarki rynkowej
Jest to zasada konstytucyjna, stanowi wyraz podwójnej tendencji – z jednej strony odzwierciedla
mechanizm rynkowy jakim jest wolna konkurencja, oraz inne mechanizmy (np. prawo popytu i podaży)
zapewniające prawidłowe funkcjonowanie rynku a z drugiej strony wyraża konieczność ograniczeń
(zwłaszcza swobód rynkowych) usprawiedliwionych względami społecznymi.
W zakresie tych ograniczeń chodzi przede wszystkim o tzw. solidaryzm w odniesieniu do kosztów
utrzymania państwa (w tym świadczeń społecznych, zabezpieczenia emerytalno-rentowego, czy innych
ubezpieczeń społecznych).
Przedsiębiorcy, którzy osiągają zyski muszą ponosić koszty zabezpieczenia społecznego (opłacanie za
swoich pracowników ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego). Muszą też podlegać ograniczeniom w
zakresie minimalnej płacy (obecnie ok. 1200 zł) czy też ograniczeniom w zakresie godziwej płacy. Skoro
bowiem pracownicy przyczyniają się zwiększania zysku przedsiębiorcy to powinien on się nim dzielić – w
szczególności premiować. W zakresie sporów zbiorowych najpierw prowadzi się rokowania i zawiera akty
zmierzające do polubownego rozwiązania sporu, zaś strajk jest ostatecznością (ustawa o rozwiązywaniu
sporów zbiorowych).
W sprawach społecznych działa też Komisja Trójstronna, która opiniuje i inspiruje akty rządowe.
Idea społecznej gospodarki rynkowej zmierza do połączenia tendencji wolnokonkurencyjnych z
ochroną ludzi pracy i w ogóle słabszych uczestników rynku. Zasada ta przede wszystkim ma znaczenie dla
legislacji i wykładni prawa.
4. Zasada praworządności
Jest zasadą ogólnosystemową (występuje np. w prawie prywatnym czy administracyjnym). Ma doniosłe
znaczenie, bo skoro władza publiczna ma możność ingerencji to dobór instrumentów tej ingerencji (decyzje,
akty nadzorcze i inne), a także realizacja tych instrumentów muszą się odbywać zgodnie z prawem. Nie
chodzi o samo zastosowanie instrumentów. Istotne jest przeprowadzenie postępowania w celu wydania
decyzji czy też zastosowania instrumentu, które nie może naruszać prawa.
Do naruszenia tej zasady dochodzi nie tylko gdy wydano wadliwą decyzję, ale także wtedy gdy strony
pozbawiono uprawnień w toku postępowania np. zlekceważono jej wnioski dowodowe.
Zasada ta stanowi gwarancję wobec innych zasad. Bez praworządności nie ma mowy o trafnym i
rzetelnym stosowaniu jakiegokolwiek prawa. Odnosi się przede wszystkim do organów administracji
publicznej, ale także sądów czy innych podmiotów stosujących prawo (podmioty administrujące i inne
podmioty stosujące prawo).
5. Zasada równości wobec prawa
Ma charakter konstytucyjny i wymiar systemowy. Należy do podstawowych wartości współczesnego
człowieka i obywatela – nie chodzi tutaj o zasadę egalitaryzmu, według której wszyscy są równi. Oznacza,
że wszyscy znajdujący się w takiej samej sytuacji są równi wobec prawa – czy to pod względem uprawnień
(np. prawo do dotacji), czy też powinności (np. obciążenia podatkowe).
Przedsiębiorcy nie płacą jednakowych podatków, ale każdy znajdujący się w podobnej sytuacji może
liczyć na takie samo traktowanie. Zasada ta zabezpiecza równy status przedsiębiorców.
Do niedawna (2004 r.) nie była w pełni realizowana np. był nierówny dostęp do pomocy publicznej czy
też utrzymujące się zróżnicowanie form opodatkowania (np. osoby fizyczne i osoby prawne w zakresie
prowadzenia działalności gospodarczej). Tych różnic nie pozostało wiele i mają one charakter marginalny.
6. Zasada ochrony własności i innych praw majątkowych
Własność z punktu widzenia przedsiębiorczości jest najważniejszym prawem podmiotowym – bez niej
nie ma niezależności ani wolności.
Prawo własności może przysługiwać każdemu, ale nie tak dawno różnicowano własność z punktu
widzenia ochrony. Preferowano własność państwową, a własność indywidualna doznawała ograniczeń –
zarówno w sferze przedsiębiorczej jak i konsumenckiej np.:
nie można było mieć własnych środków produkcji
4
w niektórych sferach w ogóle nie dopuszczano własności prywatnej np. w bankowości
dopuszczano jedynie bank spółdzielczy, ale dopiero od 1995 r. spółdzielnia ma status osoby
prywatnej
Obecnie nawet niektóre zasoby naturalne mogą stanowić własność prywatną (państwo sukcesywnie
prywatyzuje różne dziedziny gospodarki), nie ma też różnicy między własnością prywatną a własnością
publiczną (nie jest ona już uprzywilejowana).
Przedsiębiorca może być właścicielem, ale istotne jest to, że nie może być jej pozbawiony w wyniku
nacjonalizacji czy wywłaszczenia. Wyjątkowo wyrokiem sądu można pozbawić własności przestępcę
(przepadek), ulec wywłaszczeniu (nieruchomości lub rzeczy ruchomych – np. zabytek). Wywłaszczenie jest
dokonywane wyłącznie na cele publiczne, których w inny sposób zrealizować nie można. Dokonuje się go
wtórnie, gdy dobrowolny wykup po cenie rynkowej jest niemożliwy. Można też wywłaszczyć z użytkowania
wieczystego czy też z wynalazku. Gdy osoba nie godzi się na dobrowolny wykup, wszczyna się
postępowanie wywłaszczeniowe zmierzające do wydania decyzji wywłaszczeniowej - reprezentujący Skarb
Państwa (starosta/wojewoda) albo samorząd. Decyzja organu I instancji może być zaskarżona do II instancji,
a następnie do WSA.
7. Zasada ochrony rynku (konkurencji)
Prawidłowo funkcjonujący rynek to wartość publiczna. Rynek nie jest jednolity – mamy różne rynki.
Ostatnio rynki finansowe doznają różnych trudności – gdyby doszło do załamania systemu bankowego to
każdy skieruje się przeciwko państwu.
Państwo odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie rynku, w szczególności musi chronić uczciwą
konkurencję i przeciwdziałać wszelkim praktykom zakłócającym mechanizm wolnej konkurencji.
Konkurencja jest zjawiskiem samoczynnym (ekonomicznym) a jej podstawowa właściwość polega na
dążeniu do transakcji (stymuluje obrót). Każdy z konkurentów dąży do nawiązania transakcji z innymi. Gdy
już do niej dojdzie to niemożliwa jest transakcja z innym konkurentem – jest to walka o partnera
handlowego. Przejęcie partnera pozbawia możliwości nawiązania transakcji innego konkurenta. To dążenie
stymuluje inne wartości gospodarcze, w szczególności postęp techniczny (konkurencyjniejszy jest ten kto
jest nowocześniejszy, oferuje produkty lepszej jakości), wpływa na obniżenie kosztów (konkurencyjniejszy
jest ten kto taniej oferuje swoje dobra na rynku). Konkurencja więc jest najlepszym sprzymierzeńcem
konsumenta, dlatego też państwo zwalcza monopol, kontroluje fuzje (przejęcia), monitoruje przedsiębiorców
dominujących na rynku, którym nie wolno nadużywać swojej pozycji (domniemywa się, że podmiotem
dominującym jest podmiot, który kontroluje powyżej 40% rynku).
Państwo zapewnia też ochronę indywidualną przedsiębiorcom, pokrzywdzonym przez czyny nieuczciwej
konkurencji np. nieuczciwa reklama, zachęcanie załogi do nieposłuszeństwa, wprowadzanie wyrobów
podrobionych.
Nie tylko konkurencja jest chroniona. Ponadto ważnym zjawiskiem jest obieg pieniędzy (gospodarka
pieniężna), za który odpowiada państwo emitując i sterując pieniądzem. Zajmuje się tym niezależny od rządu
NBP na czele z prezesem. Przy nim działa Rada Polityki Pieniężnej, która odpowiada za prawidłowy obieg
pieniężny, realną siłę złotego, bezpieczeństwo.
Obok tego działa nadzór finansowy, co najmniej w trzech dziedzinach m. in.:
a)
nad bankowością
b)
nad rynkiem kapitałowym (giełda) – ochrona tajemnicy i informacji poufnych
c)
nad rynkiem ubezpieczeniowym
8. Zasada ochrony konsumentów
Konsument – jedynie osoby fizyczne, nabywające towary, usługi lub inne dobra na podstawie transakcji z
przedsiębiorcami. Właściwością główną jest cel i charakter transakcji (jeżeli czyni to w celu zawodowym to
w ramach tej transakcji nie ma statusu konsumenta). Wyróżnienie statusu konsumenta i ochrona jego
interesów nastąpiło w II połowie XX wieku, a w Polsce u schyłku XX wieku.
Ochrona i szczególny status uzasadnione zostały koniecznością ochrony konsumenta jako słabszej strony
transakcji. Przedsiębiorcy oferujący konsumentom towary, usługi i dobra wciąż się rozwijają i są
profesjonalistami, a formalnie równy, lecz faktycznie słabszy konsument działa w rozproszeniu i
przynagleniu. Stąd też potrzeba wzmocnienia (protekcji, protekcjonizm) a więc naruszenia równości.
Prowadzi to do ograniczenia swobody kontraktowej i innych odstępstw od idei wolności i równości na
korzyść konsumenta.
Ochrona nie jest realizowana tylko w sferze prawa prywatnego, ale także w publicznego. Te instrumenty
są niejednorodne:
obligatoryjna informacja konsumenta (prawo kształtuje nawet treść informacji) np. „należy spożyć
przed…”
5
[ Pobierz całość w formacie PDF ]