Prawo inzynierskie i ochrona wlasnosci intelektualnych. Wyklad caly, WEEIA Informatyka, Semestr 1, Prawo ...

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Prawo inŜynierskie i ochrona własności
intelektualnej
Anna Domańska
Wydział Elektrotechniki, elektroniki, informatyki i automatyki
Politechniki Łódzkiej
Kierunek: Elektronika i telekomunikacja semestr I 2007/2008
- 1 -
Dobra osobiste
Dobrami osobistymi człowieka są w szczególności:
·
Zdrowie
·
Wolność
·
Cześć (dobre imię)
·
Swoboda sumienia
·
Nazwisko
·
Pseudonim
·
Nietykalność mieszkania
Twórczość: naukowa, artystyczna, wynalazcza, racjonalizatorska
Są to dobra niematerialne naleŜące do sfery świata odczuć i intelektu człowieka.
Ustawodawca chroni dobra osobiste w:
·
Kodeksie cywilnym
·
Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych
·
Ustawie – prawo własności przemysłowej
Ustawodawca wprowadził w celu ochrony dóbr osobistych domniemanie bezprawności, to
oznacza, Ŝe kaŜde naruszenie dóbr osobistych jest bezprawne, a naruszający moŜe uwolnić się
od odpowiedzialności jeŜeli obali to domniemanie przez wykazanie, Ŝe działa zgodnie z
prawem.
Roszczenie wynikające z kodeksu cywilnego w razie naruszenia dóbr osobistych:
·
W razie zagroŜenia dobra osobistego moŜna Ŝądać zaniechania takiego działania
W razie naruszenia dobra osobistego moŜna Ŝądać:
a)
Zaniechania naruszeń
b)
Usunięcia skutków naruszeń w szczególności przez złoŜenie oświadczenia o
odpowiedniej treści i formie
c)
Zadośćuczynienia pienięŜnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pienięŜnej na
wskazany cel społeczny
d)
Odszkodowania gdy wystąpi szkoda majątkowa (trzeba wykazać winę naruszającego)
- 2 -
·
·
Szkoda
Majątkowa
Niemajątkowa
Szkoda to kaŜdy uszczerbek w dobrach prawnie chronionych poniesiony wbrew woli
uprawnionego:
Szkoda majątkowa – jest wymierna w pieniądzu, obejmuje stratę oraz utracone korzyści:
Szkoda majątkowa
=
strata
+
utracone korzyści
W razie wystąpienia szkody majątkowej moŜna Ŝądać odszkodowania.
Szkoda niemajątkowa (krzywda) – ból fizyczny, cierpienia psychiczne, negatywne doznania
moralne; nie da się jej przeliczyć na pieniądze. Kiedy ona wystąpi moŜna Ŝądać
zadośćuczynienia pienięŜnego, ale tylko w przypadkach gdy ustawodawca na to pozwala.
Szkoda
Na osobie
Na mieniu
(majątkowa i niemajątkowa)
(zawsze majątkowa)
W sprawach naruszenia dóbr osobistych i łącznie z nimi dochodzonych roszczeń
majątkowych właściwy w I instancji jest sąd okręgowy.
NiezaleŜnie od ochrony wynikającej z kodeksu cywilnego uprawnionemu przysługują
roszczenia z innych ustaw: prawo autorskie, prawo własności przemysłowej.
- 3 -
 PRAWO AUTORSKIE I PRAWA POKREWNE
Przedmiot prawa autorskiego – UTWÓR
Utwór – kaŜdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze ustalony w
jakiejkolwiek postaci, niezaleŜnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyraŜenia.
Utwór musi spełniać łącznie kilka cech:
·
Jest rezultatem pracy człowieka – twórczy;
·
Stanowi przejaw działalności twórczej – jest oryginalny
Ma indywidualny charakter
Utwór (dzieło) aby był chroniony musi być ustalony.
Ustalenie
oznacza uzewnętrznienie utworu pozwalające na poznanie go przez inne niŜ twórca
osoby.
Utwór moŜe być utrwalony czyli umieszczony na jakimś nośniku.
Utwór jest chroniony od chwili ustalenia chociaŜby miał postać nieukończoną (szkice,
projekty)
Co nie jest przedmiotem prawa autorskiego?
1.
Akty normatywne – ustawy, rozporządzenia oraz urzędowe projekty
2.
Urzędowe dokumenty, znaki i symbole
3.
Opublikowane opisy patentowe lub ochronne
4.
Proste informacje prasowe
Podmiot prawa autorskiego
·
Twórca
·
Współtwórca
·
Pracodawca
·
Producent utworu audio-wizualnego
Twórcą moŜe być tylko osoba fizyczna, która niekoniecznie musi być podmiotem autorskich
praw majątkowych. Twórcą jest osoba, której nazwisko jako twórcy uwidoczniono na
egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w z związku z
rozpowszechnieniem utworu.
JeŜeli twórca wydaje utwór pod pseudonimem lub anonimowo to dopóki nie ujawni swego
autorstwa, w wykonywaniu praw autorskich zastępuje go producent lub wydawca, a w ich
braku, właściwa organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Podmioty te
działają we własnym imieniu, ale na rachunek twórcy.
Dzieło współautorskie rozłączne i łączne
Z dziełem współautorskim mamy do czynienia gdy kilka osób łączy swe wysiłki twórcze dla
osiągnięcia zmierzonego celu. WyróŜniamy współautorskie dzieła nierozłączne i rozłączne.
Dzieła nierozłączne – nie da się wyróŜnić wkładów twórczych kaŜdego autora poniewaŜ
opracowali oni całość wspólnie począwszy od powzięcia pomysłu aŜ do ostatecznego
kształtu.
- 4 -
·
Dzieła rozłączne – wkład kaŜdego twórcy da się wyodrębnić jako samodzielną całość. W tym
przypadku kaŜdy z nich moŜe wykonywać prawa autorskie do swojej części mającej
samodzielne znaczenie jeŜeli nie powoduje to uszczerbku lub nie narusza to praw pozostałych
współautorów.
Do wykonywania prawa autorskiego do całości dzieła potrzebna jest zgoda wszystkich
współtwórców. W razie braku zgody, kaŜdy z nich moŜe Ŝądać rozstrzygnięcia przez sąd,
które będzie wydane po rozwaŜeniu interesów wszystkich współtwórców. W przypadku
dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia praw autorskich do całości utworu, kaŜdy ze
współtwórców moŜe samodzielnie dochodzić roszczeń.
Przy utworach zbiorowych, na przykład encyklopediach, autorskie prawa majątkowe oraz
prawa do tytułu ma producent lub wydawca.
Pracodawca
JeŜeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik
stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą
przyjęcia autorskie prawa majątkowe do utworu. Umowa moŜe wyłączyć ten sposób nabycia
praw.
Pracodawca, licząc od dostarczenia mu utworu na 6 miesięcy na złoŜenie oświadczenia o
przyjęciu/nieprzyjęciu lub uzaleŜnieniu przyjęcia od wprowadzenia zmian. Jeśli termin ten
minie bezskutecznie, uwaŜa się, Ŝe pracodawca przyjął utwór bez zastrzeŜeń. Strony mogą
określić inny termin na złoŜenie tego oświadczenia. Pracodawca nabywa równieŜ własność
nośnika, na którym jest umieszczony utwór. Obowiązkiem pracodawcy jest
rozpowszechnienie utworu w ciągu dwóch lat od jego przyjęcia. JeŜeli tego nie uczyni to
pracownik moŜe na piśmie wyznaczyć pracodawcy odpowiedni termin na rozpowszechnienie.
Po jego upływie bezskutecznie, prawa autorskie majątkowe i własność nośnika wracają do
pracownika.
Producent utworu audiowizualnego
Przyjmuje się, Ŝe producent nabywa na mocy umowy o stworzenie utworu lub umowy o
wykorzystanie juŜ istniejącego utworu wyłączne prawa majątkowe do eksploatacji utworu
jako całości.
Prawa autorskie przysługujące twórcy
Dzielą się one na autorskie prawa osobiste i autorskie prawa majątkowe. Autorskie prawa
osobiste mają charakter niematerialny, chronią nieograniczoną w czasie więź twórcy z
utworem. Cechy:
a)
Nie są przedmiotem obrotu
b)
Nie moŜna się ich zrzec
c)
Nie podlegają dziedziczeniu
d)
Nie są ograniczone w czasie
Są to w szczególności:
a)
Prawo do autorstwa utworu – twórca moŜe Ŝądać by jego autorstwo było ujawnione i
rozstrzygać w jaki sposób ma to nastąpić
b)
Prawo do oznaczania utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem
c)
Prawo do nienaruszalności formy i treści utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania
- 5 -
  [ Pobierz całość w formacie PDF ]