Prawo o stowarzyszeniach(1), Animacja Kultury i NGO, NGO Organizacje Pozarządowe

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
©Kancelaria Sejmu
s. 1/1
USTAWA
z dnia 7 kwietnia 1989 r.
Prawo o stowarzyszeniach
Opracowano na pod-
stawie: tj. Dz.U. z
2001 r. Nr 79, poz.
855, z 2003 r. Nr 96,
poz. 874, z 2004 r. Nr
102, poz. 1055, z 2007
r. Nr 112, poz. 766.
W celu stworzenia warunków do pełnej realizacji gwarantowanej przepisa-
mi Konstytucji wolności zrzeszania się zgodnie z Powszechną Deklaracją Praw
Człowieka i Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, umoż-
liwienia obywatelom równego, bez względu na przekonania, prawa czynnego
uczestniczenia w życiu publicznym i wyrażania zróżnicowanych poglądów oraz re-
alizacji indywidualnych zainteresowań, a także uwzględniając tradycje i powszech-
nie uznawany dorobek ruchu stowarzyszeniowego, stanowi się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1. Obywatele polscy realizują prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach, zgodnie z
przepisami Konstytucji oraz porządkiem prawnym określonym w ustawach.
2. Prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach może podlegać ograniczeniom przewi-
dzianym jedynie przez ustawy, niezbędnym do zapewnienia interesów bezpie-
czeństwa państwowego lub porządku publicznego oraz ochrony zdrowia lub mo-
ralności publicznej albo ochrony praw i wolności innych osób.
3. Stowarzyszenia mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych.
Art. 2.
1. Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach
niezarobkowych.
2. Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury
organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności.
3. Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków; do pro-
wadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników.
2007-07-11
©Kancelaria Sejmu
s. 2/2
Art. 3.
1. Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje obywatelom polskim mającym pełną
zdolność do czynności prawnych i nie pozbawionym praw publicznych.
2. Małoletni w wieku od 16 do 18 lat, którzy mają ograniczoną zdolność do czyn-
ności prawnych, mogą należeć do stowarzyszeń i korzystać z czynnego i bierne-
go prawa wyborczego, z tym że w składzie zarządu stowarzyszenia większość
muszą stanowić osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych.
3. Małoletni poniżej 16 lat mogą, za zgodą przedstawicieli ustawowych, należeć do
stowarzyszeń według zasad określonych w ich statutach, bez prawa udziału w
głosowaniu na walnych zebraniach członków oraz bez korzystania z czynnego i
biernego prawa wyborczego do władz stowarzyszenia. Jeżeli jednak jednostka
organizacyjna stowarzyszenia zrzesza wyłącznie małoletnich, mogą oni wybie-
rać i być wybierani do władz tej jednostki.
Art. 4.
1. Cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Pol-
skiej mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach, zgodnie z przepisami obowiązują-
cymi obywateli polskich.
2. Cudzoziemcy nie mający miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej mogą wstępować do stowarzyszeń, których statuty przewidują taką
możliwość.
Art. 5.
1. Stowarzyszenia międzynarodowe mogą być tworzone na terytorium Rzeczypo-
spolitej Polskiej według zasad określonych w ustawie.
2. Stowarzyszenia mogą należeć do organizacji międzynarodowych na warunkach
określonych w ich statutach, jeżeli nie narusza to zobowiązań wynikających z
umów międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.
Art. 6.
1. Tworzenie stowarzyszeń przyjmujących zasadę bezwzględnego posłuszeństwa
ich członków wobec władz stowarzyszenia jest zakazane.
2. Nikogo nie wolno zmuszać do udziału w stowarzyszeniu lub ograniczać jego
prawa do wystąpienia ze stowarzyszenia. Nikt nie może ponosić ujemnych na-
stępstw z powodu przynależności do stowarzyszenia albo pozostawania poza
nim.
Art. 7.
1. Przepisom ustawy nie podlegają:
1) organizacje społeczne działające na podstawie odrębnych ustaw lub umów
międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną,
2) kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne,
2007-07-11
©Kancelaria Sejmu
s. 3/3
3) organizacje religijne, których sytuacja prawna jest uregulowana ustawami o
stosunku państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych, działa-
jące w obrębie tych kościołów i związków,
4) komitety wyborcze utworzone w związku z wyborami do Sejmu, do Senatu,
wyborem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborami do Parlamentu
Europejskiego lub wyborami do organów samorządu terytorialnego,
5) partie polityczne.
2. Do organizacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, w sprawach nie uregulowa-
nych odrębnie stosuje się przepisy ustawy.
Art. 8.
1. Stowarzyszenie podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego,
o ile przepis ustawy nie stanowi inaczej.
2. (skreślony).
3. (skreślony).
4. (skreślony).
5. Nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do:
1) wojewody właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia − w zakresie
nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,
2) starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia − w zakresie
nadzoru nad innymi niż wymienione w pkt 1 stowarzyszeniami
− zwanych dalej „organami nadzorującymi”.
6. Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień prokuratora wynikających z innych
ustaw.
Rozdział 2
Tworzenie stowarzyszeń
Art. 9.
Osoby w liczbie co najmniej piętnastu, pragnące założyć stowarzyszenie, uchwalają
statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski.
Art. 10.
1. Statut stowarzyszenia określa w szczególności:
1) nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji
i instytucji,
2) teren działania i siedzibę stowarzyszenia,
3) cele i sposoby ich realizacji,
4) sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz
prawa i obowiązki członków,
5) władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu
oraz ich kompetencje,
2007-07-11
©Kancelaria Sejmu
s. 4/4
6) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań mająt-
kowych, a także warunki ważności jego uchwał,
7) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek człon-
kowskich,
8) zasady dokonywania zmian statutu,
9) sposób rozwiązania się stowarzyszenia.
2. Stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest
obowiązane określić w statucie strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych
jednostek.
3. Osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia.
Art. 11.
1. Najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zebranie członków. W sprawach, w
których statut nie określa właściwości władz stowarzyszenia, podejmowanie
uchwał należy do walnego zebrania członków.
2. Statut może przewidywać zamiast walnego zebrania członków zebranie delega-
tów lub zastąpienie walnego zebrania członków zebraniem delegatów, jeżeli
liczba członków przekroczy określoną w statucie wielkość. W takich przypad-
kach statut określa zasady wyboru delegatów i czas trwania ich kadencji.
3. Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej.
Art. 12.
Komitet założycielski składa do sądu rejestrowego wniosek o rejestrację wraz ze
statutem, listą założycieli, zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia,
miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli, protokół z wyboru
komitetu założycielskiego, a także informację o adresie tymczasowej siedziby stowa-
rzyszenia.
Art. 13.
1. Wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia sąd rejestrowy rozpoznaje nie-
zwłocznie, a rozstrzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesię-
cy od dnia złożenia wniosku.
2. Sąd rejestrowy doręcza organowi nadzorującemu odpis wniosku o rejestrację
wraz z załącznikami wymienionymi w art. 12. Organ ten ma prawo wypowie-
dzieć się w sprawie wniosku w terminie 14 dni licząc od dnia jego doręczenia, a
także przystąpić, za zgodą sądu, do postępowania jako zainteresowany.
Art. 14.
Sąd rejestrowy odmawia zarejestrowania stowarzyszenia, jeżeli nie spełnia ono wa-
runków określonych w ustawie.
2007-07-11
©Kancelaria Sejmu
s. 5/5
Art. 15.
1. Sąd rejestrowy przed wydaniem postanowienia o zarejestrowaniu stowarzysze-
nia, jeżeli uzna za niezbędne dokonanie dodatkowych ustaleń, wyznacza w tym
celu posiedzenie wyjaśniające.
2. Na posiedzenie wyjaśniające sąd rejestrowy wzywa uczestników postępowania.
Art. 16.
Sąd rejestrowy wydaje postanowienie o zarejestrowaniu stowarzyszenia po stwier-
dzeniu, że jego statut jest zgodny z przepisami prawa i założyciele spełniają wyma-
gania określone ustawą.
Art. 17.
1. Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z
chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.
1a. Terenowa jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 10 ust. 2, może uzy-
skać osobowość prawną, jeżeli statut stowarzyszenia to przewiduje.
2. (skreślony).
3. O wpisaniu stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego sąd rejestrowy
zawiadamia założycieli oraz organ nadzorujący, przesyłając jednocześnie temu
organowi statut.
4. Postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń,
innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych
zakładów opieki zdrowotnej do Krajowego Rejestru Sądowego jest wolne od
opłat sądowych.
Art. 18.
(skreślony).
Art. 19.
(skreślony).
Art. 20.
1. Zarząd terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia jest obowiązany, w
terminie 14 dni od chwili jej powołania, zawiadomić o tym organ nadzorujący
właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki, podając skład zarządu i adres
siedziby jednostki, oraz doręczyć statut stowarzyszenia.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zmian w składzie zarządu i adresie
siedziby terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia oraz w statucie sto-
warzyszenia.
Art. 21.
Zarząd stowarzyszenia ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd rejestrowy o
zmianie statutu. W sprawie wpisania do rejestru zmiany statutu stowarzyszenia sto-
suje się odpowiednio zasady i tryb przewidziane dla rejestracji stowarzyszenia.
2007-07-11
[ Pobierz całość w formacie PDF ]