Problem zagrożenia uzależnieniem od Internetu wśród studentów kierunku fizjoterapia, Studia, Psychologia, ...

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
//-->Elżbieta Krajewska-Kułak, Wojciech Kułak, Bogdan Wieczorek, Katarzyna Van Damme-Ostapowicz, Cecylia Łukaszuk, Jolanta LewkoProblem zagrożenia uzależnieniem odInternetu wśród studentów kierunkufizjoterapiaThe problem of the Interent addcition among physiotherapy studentsElżbieta Krajewska-Kułak1, Wojciech Kułak2, Bogdan Wieczorek3, Katarzyna VanDamme-Ostapowicz1, Cecylia Łukaszuk1, Jolanta Lewko1, Emilia Rozwadowska1,Agnieszka Lankau1, Krystyna Kowalczuk1, Ewa Kropiwnicka4, Tomasz Iwański5Zakład Zintegrowanej Opieki Medycznej,Uniwersytet Medyczny w Białymstoku2Klinika Rehabilitacji Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku3Poradnia Zdrowia Psychicznego NZOZ MCD-L L.S. Kisiel, Augustów4Biuro Promocji i Rekrutacji, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku5Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 7, w KatowicachAUTOR DO KORESPONDENCJI:Elżbieta Krajewska-KułakZakład Zintegrowanej Opieki medycznejUniwersytet Medyczny w Białymstokuul. M. Curie-Skłodowskiej 7a15-096 Białystoktel. (085) 748 55 28e-mail: elzbieta.krajewska@wp.plSTRESZCZENIEPROBLEM ZAGROŻENIA UZALEŻNIENIEM OD INTERNETU WŚRÓD STUDENTÓW KIERUNKU FIZJOTERAPIAWstęp.We współczesnym świecie u ludzi występują różnego rodzaju uzależnienia, ale najczęściej wyróżnia się: uzależnieniepsychiczne (psychologiczne), fizyczne (fizjologiczne) oraz społeczne (socjologiczne)Cel pracy.Celem pracy była ocena stopnia zagrożenia uzależnieniem od Internetu studentów kierunku fizjoterapia Wydziału Nauko Zdrowiu UMB.Materiał i metody.Badaniem objęto 214 studentów kieurnku fizjoterapia. W pracy wykorzystano kwestionariusz ankietowy złożony z częścimetryczkowej oraz czterech części zasadniczych: części A – testu uzależnienia od Internetu wg Augustynka, części B – test uzależnienia odInternetu Kimberly Young, części C – test oceny stopnia nasilenia objawów zespołu abstynencyjnego w oparciu o kryteria diagnostyczne DSM-IVoraz części D – kryteria„siecioholizmu”oceniające zdarzenia z okresu ostatniego roku w oparciu o kryteria diagnostyczne uzależnień wg ICD-10 .Wyniki.Czas korzystania z komputera był bardzo zróżnicowany, od 0,5 godz. do ponad 10 godzin dziennie. Najczęściej (92osób- 42,99%) badani spędzali przed monitorem od 2 do 3 godzin. Testem z części A ankiety, potwierdzono cechy uzależnieniaod internetu u 42 (19,6%), a zagrożenie uzależnieniem u 26 (12,1%) studentów. Test Kimberly Young wykazał uzależnienie u 14(6,5%) i zagrożenie uzależnieniem u 4 (1,9%) respondentów. Zespół abstynencyjny został stwierdzony u 14 (6,5%) osób. Cechy„siecioholizmu” wykazywało 16 (7,5%) badanych.Wnioski.Przy komputerze ponad 5 godzin dziennie spędzało 20% studentów fizjoterapii. Co piąta osoba wykazywała cechyuzależnienia od Internetu oceniane Testem Kimberly Young. U co piętnastej osoby można dopatrywać się istnienia zespołuabstynencyjnego ocenianego w oparciu o kryteria diagnostyczne DSM-IV. Co trzynasta osoba wykazywała cechy charakterystycznedla „siecioholizmu” oceniane w oparciu o kryteria diagnostyczne uzależnień wg ICD.studenci, Internet, uzależnienieTHE PROBLEM OF THE INTERENT ADDCITION AMONG PHYSIOTHERAPY STUDENTSIntroduction.In the contemporary world there are different forms of addiction. There are mental (psychological), physical(physiological) and social additions.Aim.The objective of this study was the assessment risk of the Internet addiction among physiotherapy students of the Faculty ofHealth Prevention of the Medical University of Białystok.Material and methods.The present study included 214 students of physiotehrapy. In this study, a questionnaire was usedconisting of the personal data and four parts: part A – on-line addiction test, part B – Kimberly Young test, part C – test of intensityof the abstinence syndrome according to DSM-IV, and part D – test of intensity of “on-line addiction” assessing the events of the lastyear according to the diagnostic criteria of addiction ICD-10.1Słowa kluczowe:ABSTRACTNr 3-4 (32-34)/201031Problem zagrożenia uzależnieniem od Internetu wśród studentów kierunku fizjoterapiaResults.Students were using the computer 0.5 – 8 hours each day. Most often (92; 42.99%) respondents were using the Internet2 – 3 hours daily.The Internet addiction was confirmed by 42 (19.6%) of physiotherapy students in part A survey, and rsik for Internetaddition by 26 (12.1%) students. The Kimberly Young test confirmed the Internet addiction in 14 (6.5%) students and the risk forInternet addiction in 4 (1.9%) students.. The abstinence syndrome was confirmed in 14 (6.5%) students. Only 16 (7.5%) of studentsdeveloped symptoms of “on-line ” addiction evaluated on the basis of ICD-10 diagnostic criteria..Conclusions.We found that 20% of physiotherapy students were using the computer more than 5 hours each day. Almost 20% ofthe students were classified as Internet addicts, 6%. of the students had the abstinence syndrome according to DSM-IV. Nearly 7.5%of the students had symptoms of “on-line”addiction according to the ICD-10 diagnostic criteria.students, the Internet, addictionKey words:WPROWADZENIEW opinii Wołpiuk-Ochocimskiej [1], Internet jestnową technologią we współczesnym świecie, uchodzącą zasymbol naszych czasów i „społeczeństwa informacyjnego”.Staje się dla ludzi nie tylko źródłem pracy, nauki rozrywki,ale także zakupów i kontaktów interpersonalnych. Ułatwiłżycie wielu osobom na poziomie społecznym, psycholo-gicznym i edukacyjnym [cyt. za 2].Burns i wsp. [3] przeprowadzili badania, za pośred-nictwem wywiadów telefonicznych, na reprezentatywnejpróbie młodzieży (2000 losowo wybranych osób w wieku25/12 lat). Ich celem miało być zbadanie wzorców korzy-stania z Internetu przez młodych ludzi w Australii i ocenaprzydatności zasobów internetowych w terapii problemówzdrowia psychicznego. Oceniano przede wszystkim takieparametry jak: wzorce korzystania z Internetu, w tym ro-dzaju zastosowania, sieci społecznościowe, źródła infor-macji na temat zdrowia psychicznego, alkoholu lub innychproblemów z używaniem substancji i poziom zadowole-nia z informacji i rodzaj informacji dostępnych na stro-nach internetowych [3] Okazało się, iż młodzi ludzie zapomocą Internetu łączyli się z innymi młodymi osobami(76,9%) i szukali informacji na temat problemów zdrowiapsychicznego, niezależnie od tego, czy je mieli, czy nie(38,8%). Wzorce korzystania z Internetu i rodzaje wyko-rzystywanych zasobów różniły się w zależności od wiekui płci. Uzyskane wyniki wykazały, że technologia informa-tyczna odgrywa ważną rolę w codziennym życiu młodychludzi, a także w terapii zdrowia psychicznego, zwłaszczajego promocji i działań prewencyjnych [3].Dane z literatury wskazują [cyt. za 4,5], iż 36% użyt-kowników Internetu spędza około 2 godzin tygodniowona wyszukiwaniu potrzebnych informacji, z czego aż 71% badanych denerwuje się (gniew, złość, bezsilność, znie-chęcenie, napięcie psychiczne, poty itp.) podczas korzysta-nia z serwisów wyszukiwawczych (searchengine),a bliskopołowa (46%) przyznaje, że problemy ze znalezieniemszczegółowych informacji wyprowadzały ich z równowagi[cyt. za 4,5].Według Engelberga i Sjöberga [6] zdarza się, iż fascy-nacja Internetem zamienia sie w coś w rodzaju obsesji lubnałogu. Wówczas głód informacji staje się coraz większy,wydłuża się czas spędzany na korzystaniu z sieci, monitorjest coraz częściej wybierany zamiast przyjaciół oraz zajęćdomowych, które dodatkowo internautę zaczynają iryto-wać i nudzić [6] .W opinii Becelewskiej [7], we współczesnym świecieu ludzi występują różnego rodzaju uzależnienia, ale naj-częściej są to uzależnienia: psychiczne (psychologiczne),fizyczne (fizjologiczne) oraz społeczne (socjologiczne),które można także podzielić na: uzależnienie od zażywa-nia środków psychoaktywnych (chemicznych, farmako-logicznych), od zaspokajania swoich popędów, od wyko-nywania określonych czynności oraz od podtrzymywaniaokreślonych relacji społecznych [7]. Pod pojęciem „uza-leżnienie” Becelewska [7] rozumie„nabytą, silną potrzebęwykonywania jakiejś czynności lub zażywania jakiejś sub-stancji”i uważa, iż jest ono „mentalnymlub organicznymześrodkowaniem na tej potrzebie, która stoi na czele hierar-chii wartości danej jednostki”,a „podłożemtakiego zacho-wania jest specyficzna konstrukcja psychiczna uaktywnia-nia pod wpływem czynników psychologicznych lub środo-wiskowych”.WedługDiagnostic and Statistical Manual ofMental Disorders - DSM IV1995[cyt.za 8] uzależnieniejest to, “psychicznylub fizyczny przymus do wykonywaniapewnych czynności lub przyjmowania określonych substan-cji psychoaktywnych w oczekiwaniu na efekty ich działanialub dla uniknięcia przykrych objawów ich braku”.Janiszewski [9] podkreśla, iż w minionym stuleciu uzależ-nienia były głównie kojarzone z oddziaływaniem substancjichemicznych powodujących u ludzi stany patologiczne (np.,narkomania, alkoholizm, czy nikotynizm), a dopiero w ostat-nich dziesięcioleciach zaczęto zwracać uwagę na „noweuzależnienia” (newaddictions),związane ze współczesnącywilizacją, rozwojem techniki i różnymi wynalazkami. Pod-kreśla także, iż ciągle trwa dyskusja, czy te nowe uzależnieniasą, podobnie jak uzależnienia chemiczne, chorobami i czyw związku z tym należy je leczyć [9]. Zwraca również uwa-gę, że kryteria ustalone w X wersji Międzynarodowej Klasy-fikacji Chorób (ICD-X), głównie dla stanów psychicznychi fizycznych po zażyciu substancji chemicznych, w dużymstopniu dotyczą także nowych, nie chemicznych uzależnień[9]. Obejmują one bowiem: silną potrzebę (przymus) używa-nia różnych substancji; utratę samokontroli w ich używaniu;trudności przerwania ich używania oraz ograniczone moż-liwości kontroli ilości używanego środka; używanie w celuuniknięcia wystąpienia objawów abstynencyjnych; występo-wanie zespołu abstynencyjnego po zaprzestaniu używaniatych substancji; wzrost tolerancji – potrzeba zwiększenia ilo-ści w celu uzyskania pożądanego efektu (często są to dawkitoksyczne lub śmiertelne); charakterystyczny, indywidualnysposób używania środka; narastającą utratę zainteresowaniasytuacjami alternatywnymi wobec przyjmowanej substancjioraz używanie substancji pomimo ewidentnych dowodów,że wiąże się to z niebezpiecznymi konsekwencjami, np. szko-dy dla zdrowia, negatywne następstwa społeczne, zagrożeniakarą itp. [9].Pielęgniarstwo XXI wieku32Elżbieta Krajewska-Kułak, Wojciech Kułak, Bogdan Wieczorek, Katarzyna Van Damme-Ostapowicz, Cecylia Łukaszuk, Jolanta LewkoW piśmiennictwie fachowym zwraca się uwagę na fakt,iż nowe formy uzależnień pojawiły się w wyniku postęputechnologicznego oraz charakteru nowej cywilizacji. Zde-finiowano i opisano już kilkadziesiąt nowych uzależnień,jak np. uzależnienie od: telewizji (teloholizm, telemania,telepsychopatologia); telefonu komórkowego (fonoho-lizm, nomofobia); hazardu; pracy (pracoholizm); zaku-pów (zakupoholizm i zakupofobia); seksu (seksoholizm);solarium, czy Internetu i komputera (siecioholizm) [2, 7,9,10].Uważa się [cyt. za 4,5], że pierwszym specjalistą, któ-ry już w 1995 roku dostrzegł zagrożenie ze strony Interne-tu, był nowojorski psychiatra Goldberg, ale odmawiał onwówczas ewidentnego uznania tego zjawiska ewidentnieuzależnienie. Na szerszym forum, w 1996 roku, na 104.corocznej konwencji Amerykańskiego StowarzyszeniaPsychologicznego w Toronto, po raz pierwszy problemuzależnienia od Internetu poruszyła, Kimberly Youngz  Uniwersytetu w Pittsburgu, uważana obecnie za naj-większy autorytet światowy w dziedzinie cyberpsychologii[cyt. za 5]. Autorka używała takich określeń, jak „złapaniw Sieć” [11], „uzależnienie internetowe” [12], traktowanejako zaburzenia zachowania o charakterze klinicznym, czyteż „patologiczne nadużywanie Internetu” [13], Zwróciłatakże uwagę na fakt, że niektórzy użytkownicy sieci stalisię uzależnieni od Internetu w sposób podobny, jak inniod narkotyków, alkoholu, czy hazardu [11-17]. W roku1998 Kadell [18] opublikował artykuł, w którym zwróciłuwagę na pojawienie się nowego zjawiska w społecznościakademickiej: uzależnienia od Internetu mieszkańcówcampusów uczelnianych.Young [16] twierdzi, iż badania naukowe ostatniejdekady zidentyfikowały uzależnienie od Internetu, jakonowe i często niezauważane zaburzenie kliniczne, którema wpływ na zdolność użytkowników do kontroli ko-rzystania z Internetu w stopniu, który może powodowaćzaburzenia relacyjne, zawodowe i społeczne. W literatu-rze fachowej funkcjonują różne nazwy uzależnienia odInternetu: wymienia: siecioholizm (netaholics) lub siecio-zależność (netaddiction), cyberzależność (cyberaddiction)lub cybernałóg, internetoholizm, internetozależność, uza-leżnienie od Internetu (Internetaddiction),uzależnieniekomputerowe (computeraddiction),zaburzenia spowodo-wane zależnością od Internetu (InternetAddiction Disor-der – IAD),infoholizm, infozależność (informationaddic-tion),ale sugeruje używanie nazwy ”zespół uzależnieniaod Internetu” (ZUI) lub „zespół uzależnienia interneto-wego” (ZUI) [4,5,19]. Jakubik [4,5] uważa, że dwa pojęciamożna wykluczyć, albo z powodu zbyt szerokiego zakresu,tzn. „infoholizm”, albo zbyt wąskiego - „uzależnienie kom-puterowe”. W jego opinii [4,5], zgodnie z propozycją de-finicyjną klasyfikacji ICD-10 [20] najbardziej adekwatnąnazwą, wydaje się być „zespół uzależnienia od Internetu”(ZUI) lub „zespół uzależnienia internetowego” (w skrócietakże ZUI).Wallace [21] na podstawie swoich badań stwierdziła,iż osoby uzależnione i nieuzależnione od Internetu, któ-re wzięły udział w jej sondażu, różniły się między sobąpod względem ilości czasu, jaki spędzali w sieci. Osobyzaklasyfikowane do kategorii uzależnionych w przeważa-Nr 3-4 (32-34)/2010jącej części (około 83), miały dostęp do sieci nie dłużejniż przez rok. Tymczasem nieuzależnieni byli w więk-szości doświadczonymi Internautami, a tylko 29% z nichmiało roczne lub krótsze doświadczenie z Internetem[21]. Autorka sugeruje, że osoby, które są podatne nauzależnienie od Internetu, uzależniają się od niego szyb-ko (w ciągu pierwszych kilku miesięcy swojej przygodyz siecią), a samo „uzależnienie” jest zjawiskiem przejścio-wym [21].W literaturze przedmiotu nie ma zgodności co do de-finicji uzależnienia od Internetu. Golberg [cyt. za 2] zde-finiował go je jako „uzależnienie o charakterze bechawio-ralnym” i kryteria zapożyczone z DSM IV poszerzył o 6składowych dotyczących uzależnienia od Internetu: domi-nacji, zmiany nastroju, tolerancji, objawów odstawienia,konflikty, zapaści. Postrzeganie uzależnienia od Interne-tu według Young [cyt za 2, 11-17] zakłada, że jednostkaidentyfikuje się z pięcioma, z ośmiu, kryteriami diagnozyzaburzonego korzystania z Internetu, którymi są: niepo-kój związany z Internetem; narastająca potrzeba spędzaniaczasuonline;powtarzające się próby ograniczenia czasukorzystania z Internetu; zamykanie się w sobie w sytuacjiograniczonego korzystania; problemy z planowaniem cza-su; problemy związane ze stresem w rodzinie, szkole, pra-cy, wśród przyjaciół; okłamywanie innych na temat ilościczasu spędzonego w Internecie oraz zmiany nastroju.Davis [cyt. za 2] preferuje wizję kognitywno-behawio-ralną PIU (ProblematicInternet Use)i kładzie nacisk naproces poznawczy i myślowy, jako źródło nasilania sięi utrwalania zaburzeń.W piśmiennictwie [cyt. za 2] zwraca się także uwagęna współwystępowanie uzależnienia od Internetu z pato-logiami psychiatrycznymi, takimi jak zaburzenia nastroju,zaburzenia lękowe, zaburzenia psychosomatyczne, zabu-rzenia uzależnieniowe od substancji, parafilie, zaburzeniakontroli impulsów.Weinstein i Lejoyeux [22] uważają, iż uzależnienie odInternetu lub nadużywanie Internetu charakteryzuje sięzbędnym lub źle kontrolowanym korzystaniem z kompu-tera i dostępu do Internetu, które prowadzą do niepokoju.przegląd literatury na temat uzależnienia od Internetu natematy diagnozowania, epidemiologii oraz leczenia. Au-torzy dokonali przeglądu literatury opublikowanej mię-dzy 2000-2009 w Medline i PubMed, podając jako hasłokluczowe termin „uzależnienie od Internetu. Okazało się,iż badania prowadzone w Stanach Zjednoczonych i Euro-pie wykazały występowania uzależnienia od Internetu napoziomie między 1,5% a 8,2%, chociaż kryteria diagno-styczne i kwestionariusze stosowane do oceny diagnozybyły różne, w zależności od kraju. Przekrojowe badaniapacjentów z uzależnieniem od Internetu, wykazały współ-występowanie zaburzeń psychicznych, zaburzeń afektyw-nych (w tym depresji), zaburzeń lękowych (uogólnionych,fobii społecznej) oraz nadpobudliwości psychoruchowej(ADHD ). Autorzy sugerują, iż ze względu na brak od-powiednich badań metodologicznych, w tej chwili niemożna zalecić skutecznej metody leczenia uzależnieniaod Internetu opartej na dowodach naukowych Weinsteini Lejoyeux [22].33Problem zagrożenia uzależnieniem od Internetu wśród studentów kierunku fizjoterapiaCelem obecnej pracy była ocena stopnia zagrożeniauzależnieniem od Internetu w grupie studentów kierunkufizjoterapia Wydziału Nauk o Zdrowiu UMBternecie zdarzały się 94 (43,9%) studentom fizjoterapii.W czasie gdy z niego nie korzystało, często myślało o In-ternecie, 42 (19,6%) badanych. Przekonanych o tym, iżpotrafią kontrolować czas przeznaczony na korzystaniez Internetu, było 176 (82,2%) osób, a u 168 (78,5%) ankie-towanych liczba godzin spędzanych w sieci zmieniała się.Czas korzystania z Internetu 124 (62,2%) badanych ulegałwydłużeniu , skracał się w grupie 40 (18,7%) studentów,a u reszty - 50 (23,4%) osób pozostawał bez zmian. W sa-moocenie 98 (45,8%) badanych stwierdziło, iż w związkuz „byciem w sieci”, zdarza się im zaniedbywać inne spra-wy lub obowiązki. Internet, jako ucieczkę od codziennychproblemów, od lęku lub przygnębienia, traktowało 40(18,7%) studentów. Osoby z otoczenia (rodzice, znajomi,koledzy) zwracali uwagę, 30 (14,0%) respondentom, nafakt iż zbyt dużo czasu spędzają na korzystaniu z Inter-netu.Część B kwestionariusza ankietowego, którą stanowiłTest Kimberly Young, wykazała, iż 14 (6,5%) studentówpielęgniarstwa bardziej ożywiało się w czasie, gdy myślelio ostatniej lub następnej sesji z Internetem. Potrzebę sta-łego zwiększania czasu spędzonego w sieci odczuwało 10(4,7%) ankietowanych. Bez powodzenia, kilkukrotnychprób zmniejszenia lub w ogóle zaprzestania korzystaniaz Internetu, podejmowało się 22 (10,3%) studentów. Przypróbie zredukowania ilości i długości trwania „sesji inter-netowej”, odczucie niepokoju, podirytowania lub stanubliskiego depresji, odczuwało 12 (5,6%) respondentów.Pozostawanie w sieci, dłuższe, niż pierwotnie przewidy-wane, dotyczyło 106 (49,5%) studentów. W przypadku 32(16,8%) badanych Internet wpływał negatywnie na relacjez bliskimi, na ich efekty w pracy lub uczelni. Kłamstwa natemat długości czasu spędzonego przy komputerze do-puściło się 12 (5,6%) respondentów. Sieć, jako sposób naucieczkę przed problemami lub na uśmierzenie przykregonastroju (poczucia bezradności, winy, niepokoju, depre-sji), traktowało 22 (10,3%) studentów.Część C kwestionariusza dotyczyła oceny stopnia nasi-lenia objawów zespołu abstynencyjnego w oparciu o kry-teria diagnostyczne DSM-IV. Analiza uzyskanych wyni-ków pozwoliła na stwierdzenie, iż respondenci, w przy-padku niemożności korzystania z komputera odczuwali:pobudzenie psychoruchowe, niepokój/lęk lub wyraźne1008060Badaniem objęto 214 studentów WNoZ UMB kierun-ku fizjoterapia posiadających komputer. Badania przepro-wadzono na przełomie roku 2009 i 2010.W pracy wykorzystano metodę sondażu diagnosty-cznego, w oparciu o kwestionariusz ankietowy złożonyz:części metryczkowejautorstwa własnego, dajęcegoodpowiedź na pytania o: wiek, płeć, miejsce zamieszkania,rok studiów, posiadanie lub nie własnego komputera,deklaracji godzin spędzanych przy komputerze orazczterech części zasadniczych:części A – testu uzależnie-nia od Internetu wg Augustynka (7 pytań) [8], części B –testu uzależnienia od Internetu Kimberly Young, oceniają-cego zdarzenia z okresu ostatniego roku (8 pytań) [8,16],części C – test oceny stopnia nasilenia objawów zespołuabstynencyjnego w oparciu o kryteria diagnostyczneDSM-IV (6 pytań) [8,19] oraz części D – kryteria „siecio-holizmu” oceniające zdarzenia z okresu ostatniego roku woparciu o kryteria diagnostyczne uzależnień wg ICD-10(6 pytań) [8,19].Zgodnie z zasadami interpretacji uzyskanych wyników,w przypadku testu:xtestu uzależnienia od Internetu wg Augustynka uzależ-nienie od Internetu potwierdzało 5-7 odpowiedzi „tak”,zagrożenie uzależnienia - 4 odpowiedzi „tak” [8]xtestu uzależnienia od Internetu Kimberly Young uza-leżnienie od Internetu potwierdzało 5 odpowiedzi„tak”, zagrożenie uzależnieniem - w przypadku 4 odpo-wiedzi „tak” [8,16]xtestu oceny stopnia nasilenia objawów zespołu absty-nencyjnego w oparciu o kryteria diagnostyczne DSM--IV - istnienie zespołu abstynencyjnego potwierdzałoco najmniej 2 odpowiedzi „tak” [8,19]xkryteria „siecioholizmu” w oparciu o kryteria diagno-styczne uzależnień wg ICD-10 - uzależnienie co naj-mniej 3 odpowiedziami „tak”, a zagrożenie uzależnie-niem - 2 odpowiedzi „tak” [8,19].W analizie statystycznej zastosowano test chi-2. War-tości statystycznie istotne ustalono na poziomep<0,05.Obliczenia statystyczne przeprowadzono przy użyciu pro-gramu statystycznego Statistica 7.1 Pl.MATERIAŁ I METODYKAWiek respondentów wahał się od 20 do 28 lat (śred-40nio 22,0r1,8 lat). W badaniu uczestniczyło 160 (74,8%)kobiet i 54 (25,2%) mężczyzn. Większość 172 (80,4%) re-20spondentów mieszkało w mieście, pozostali 42 (19,6%) nawsi.liczba godzinCzas korzystania z komputera był bardzo zróżnicowa-ny, od 0,5 godz. do ponad 10 godzin dziennie. Najczęściej0,5-1,5 godz. przed komputerem2-3 godz. przed komputerem(92 osób- 42,99%) badani spędzali przed monitorem od 24-5 godz. przed komputerem6-8 godz. przed komputerem10 i wiecej godz. przed komputeremdo 3 godzin. Pozostale dane pokazuje Ryc.1.Część A kwestionariusza ankietowego pozwoliła nastwierdzenie, iż wielogodzinne nieprzerwane sesje w In-Ryc. 1Liczba godzin spędzanych przed komputerem przez respondentówWYNIKI BADAŃ34Pielęgniarstwo XXI wiekuElżbieta Krajewska-Kułak, Wojciech Kułak, Bogdan Wieczorek, Katarzyna Van Damme-Ostapowicz, Cecylia Łukaszuk, Jolanta Lewkoobniżenie nastroju - po 10 studentów (4,7%); obsesyjnemyśleli o tym co się dzieje w Sieci - 32 (14,95%); mieli fan-tazje i marzenia senne na temat Internetu - 4 (1,9%) osobyoraz celowo lub mimowolnie poruszali palcami w sposóbcharakterystyczny, jak na klawiaturze - 6 (2,8%).Część D kwestionariusza zawierała kryteria „siecioho-lizmu” w oparciu o kryteria diagnostyczne uzależnień wgICD- objawiającego się w okresie ostatniego roku, obecno-ścią charakterystycznych cech, których omówienie znaj-duje się poniżej. Silną potrzebę lub poczucie przymusukorzystania z Internetu odczuwało 54 (25,2%) studentów.Subiektywne przekonani o mniejszej możliwości kontro-lowania zachowań związanych z Internetem (tj. osłabieniekontroli nad powstrzymywaniem się od korzystania z siecioraz nad długością spędzania czasu w sieci) zgłaszało 18(8,4%) badanych. Występowanie niepokoju, rozdrażnie-nia, czy gorszego samopoczucia, przy próbie przerwanialub ograniczenia korzystania z Internetu oraz ustępowa-nie tych stanów z chwilą powrotu do sieci, odczuwało 16(7,5%) studentów. Postępujące zaniedbywanie alterna-tywnych źródeł przyjemności lub dotychczasowych za-interesowań na rzecz Internetu, zadeklarowało 20 (9,3%)ankietowanych. Potrzebę spędzania coraz większej liczbygodzin w Internecie, celem uzyskania zadowolenia, do-brego samopoczucia, poprzednio osiąganego w znaczniekrótszym czasie, podkreślało 12 (5,6%) badanych. Pomi-mo świadomości szkodliwych następstw (fizycznych, psy-chicznych, społecznych) mających związek ze spędzaniemczasu w Internecie, nie zrezygnowało z tego - 918 (8,4%)studentów.Dalsza analiza, przeprowadzona testem z części A an-kiety, potwierdzila cechy uzależnienia od Internetu u 42(19,6%), a zagrożenie uzależnieniem u 26 (12,1%) stu-dentów. Test Kimberly Young wykazał uzależnienie u 14(6,5%) i zagrożenie uzależnieniem u 4 (1,9%) respon-dentów. Zespół abstynencyjny w oparciu o kryteria dia-gnostyczne DSM został stwierdzony u 14 (6,5%) osób,a  zagrozenie zespołem u 32 (14,95%) studentów. Cechy„siecioholizmu” w oparciu o kryteria diagnostyczne uza-leżnień wg ICD-10, wykazywało 16 (7,5%) badanych, zaśzagrożenie sieciocholizmem u 12 (5,6%) ankietowanych.U 4 (1,9%) osób wykazano uzależnienie od Internetupotwierdzone częcią A i B testu. U 2 (0,9%) osób - jed-noczasowe występowanie uzależnienia od Internetuwykazane testem z części A i cechy „siecioholizmu”. U 2(0,9%) osób - cechy uzaleznienia od Internetu wykazanetestem z części A, wystąpienie cech zespołu abstynecji in-ternetowej oraz cechy „siecioholizmu” i u 2 (0,9%) osób -cechy uzaleznienia od Internetu wykazane testem z częściB, wystąpienie cech zespołu abstynecji internetowej orazcechy „siecioholizmu”. Cztery (1,9%) osoby wykazywałyjednocześnie cechy uzależnienia od Internetu wykazanetestem z części A i B, oraz wystąpienie cech zespołu ab-stynecji internetowej, a dwie (1,9%) osoba cechy uza-leznienia od Internetu wykazane testem z części A i B,wystąpienie cech zespołu abstynecji internetowej oraz ce-chy „siecioholizmu”.Stwierdzono istotne statystycznie różnice w większymnasileniu uzależnienia od Internetu, niż występowaniacech „siecioholizmu”, pomiędzy testem uzależnienia z czę-ści A i B ankiety, a testem z części D - p=0,001, a także za-grożenia uzależnieniem od Internetu, niż występowaniemcech „siecioholizmu”, pomiędzy testem uzależnienia z czę-ści A i D - p=0,019 oraz pomiędzy testem uzależnieniaz części B a testem z części D- p=0,01.Griffiths [23,24] „sieciocholizm” zalicza do uzależ-nień behawioralnych, czyli „tzw. zachowań kompulsyw-nych (przymusowych), włączając do tej samej kategoriihackerstwo i uzależnienia od np. telewizji, gier wideo,gier komputerowych, automatów do gier, gry w pinball,telefonów komórkowych, seksu przez telefon”. Graboszi Sikorski [25] uważają, iż uzależnienie od Internetu, po-dobnie jak inne nałogi, oznacza przede wszystkim utra-tę kontroli nad własnym zachowaniem. Osoba będącasiecioholikiem odczuwa bowiem ogromne pragnienie(wręcz przymus) korzystania z Internetu, do czego dołą-cza się znacznie upośledzona zdolność kontroli nad tymzachowaniem [23,24].W opinii Woronowicza [19], spędzanie na przegląda-niu Internetu ponad 5 godzin dziennie może być niebez-pieczne.W naszym przypadku, do wielogodzinnych, nieprze-rwanych sesji w Internecie przyznało się 43,9% badanych.Respondenci korzystali z niego od 0,5 do ponad 10 godz.dziennie, w tym 21,5% badanych od 3 do 5 godzin dzien-nie, a 7,5% osob 6 lub 8 godzin i 14% 10 lub więcej godzindziennie.W roku 1999 Greenfield [26] zrealizował badania, któ-rych celem było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, jakajest skala rozprzestrzenienia się uzależnienia od Internetuwśród Internatów. Przez dwa tygodnie na stronie Inter-netowej ABCNews.com umieścił ankietę z 36 pytaniamidotyczącymi uzależnienia od Internetu. Odpowiedziałona nią 17 251 respondentów, z czego 17 251 podało infor-macje wystarczające do dalszej analizy. Przeważająca częśćDYSKUSJATab. 1.Występowanie zagrożenia uzależnieniem oraz cech zespołu abstynencji i „siecioholizmu” od Internetu u studentów fizjoterapii (N=214)TestTest z części A ankietyTest z części B ankietyTest z części C ankietyTest z części D ankietyUzależnienie4219,6%146,53%166,53%167,5%Zagrożenie uzależnieniem2612,1%41,9%3214,95%125,69%Nr 3-4 (32-34)/201035 [ Pobierz całość w formacie PDF ]