Próbny test humanistyczny 2004(1), Prywatne, gimek, MIX NIEPOSORTOWANE W GŁÓWNYM TEŻ, testy gimnazjalne z ...

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
WPISUJE UCZEŃ
UZUPEŁNIA ZESPÓŁ
NADZORUJĄCY
KOD UCZNIA
DATA URODZENIA UCZNIA
miejsce
na naklejkę
z kodem
dzień
miesiąc
rok
dysleksja
EGZAMIN
W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZJUM
Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH
STYCZEŃ 2004
Instrukcja dla ucznia
1. Sprawdź, czy zestaw egzaminacyjny zawiera 12 stron.
Ewentualny brak stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi.
2. Na tej stronie i na karcie odpowiedzi wpisz swój kod i datę urodzenia.
Czas pracy:
120 minut
3. Czytajuważnie wszystkie teksty i zadania.
4. Rozwiązania zapisuj długopisem lub piórem z czarnym
tuszem/atramentem. Nie używaj korektora.
Liczba punktów
do uzyskania: 50
5. W zadaniach od 1. do 20. są podane cztery odpowiedzi: A, B, C, D.
Odpowiada im następujący układ kratek na
karcie odpowiedzi
:
A
B
C
D
Wybierz tylko
jedną
odpowiedź i zamaluj kratkę z odpowiadającą jej
literą - np. gdy wybrałeś odpowiedź "A":
6. Starajsię nie popełniać błędów przy zaznaczaniu odpowiedzi, ale jeżeli
się pomylisz,
błędne zaznaczenie otocz kółkiem
i
zaznacz inną odpowiedź.
7. Rozwiązania zadań od 21. do 29. zapisz czytelnie i starannie
w wyznaczonych miejscach. Pomyłki przekreślaj.
8. Redagując odpowiedzi do zadań, możesz wykorzystać miejsca opatrzone
napisem
Brudnopis
. Zapisy w brudnopisie nie będą sprawdzane
i oceniane.
Powodzenia!
 Kultura i natura
Zadania od 1. do 5. rozwiąż na podstawie tekstu I.
Tekst I
Gdyby zapytać, z czym kojarzy się słowo „mitologia”, każdy niemal przydałby jej epitet
„grecka” lub „rzymska”, a tylko niewielu przypomniałoby naszą rodzimą – słowiańską. Nadal
mitologia klasyczna jest bowiem nam bliższa niż mitologia słowiańska, o której pamiętano
zbyt krótko i powiedziano zbyt mało.
O wierzeniach wczesnośredniowiecznych Słowian nie chciano pamiętać w przeszłości,
więc jaka mogła się ostać o nich wiedza w teraźniejszości. Zapomniane powinno się jednak
kiedyś odpomnieć, jeżeli wiedza o dawnych bogach (u nas głównie o słowiańskich duchach
i demonach, bo one jeszcze przetrwały w zbiorowej pamięci ludu) od XIX wieku budzi takie
zainteresowanie.
W XIX czy na początku XX wieku zainteresowanych dawną religią Słowian było
więcej aniżeli dzisiaj, ale to zrozumiałe, jeżeli były to czasy, w których szczególnie
interesowano się zarówno mitem uniwersalnym, jak i narodowym. Wtenczas już wiedziano,
że przede wszystkim z mitów można się najwięcej dowiedzieć o słowiańskich bogach,
demonach czy herosach. Z mitycznych okruchów i ludowych wierzeń starano się
zrekonstruować dawną religię Słowian. Gdy tylko na przełomie XVIII i XIX wieku obudziło
się zainteresowanie narodową przeszłością, nasi pisarze i historycy zajęli się odtwarzaniem
dawnych wierzeń. Owierzeniach słowiańskich wiele wiedzieli istarali się pamiętać
Adam Mickiewicz w
Wykładach o literaturze słowiańskiej
(1840-1843) czy Juliusz Słowacki
w
Królu Duchu
(1845-1849).
Na podstawie: Tadeusz Linkner,
Słowiańskie bogi i demony
, Gdańsk 1998.
Zadanie 1. (0-1)
Tylko jedna z wymienionych w tekście I mitologii nie była powszechnie znana. Która?
A. grecka.
B. rzymska.
C. klasyczna.
D. słowiańska.
Zadanie 2. (0-1)
Wiedzę o bogach słowiańskich w XIX wieku czerpano z
A. tradycji ludowej i historii.
B. mitów i piśmiennictwa.
C. mitów i tradycji ludowej.
D. historii i piśmiennictwa.
Zadanie 3. (0-1)
O słowiańskiej przeszłości
nie chciano pamiętać
A. w okresie od IV do IX w.
B. w okresie od X do XVIII w.
C. na przełomie XVIII i XIX w.
D. na przełomie XIX i XX w.
Strona 2 z 12
Zadanie 4. (0-1)
Synonimem słowa
rekonstruować
, użytego w tekście I, jest
A. odświeżać.
B. odtwarzać.
C. restaurować.
D. reaktywować.
Zadanie 5. (0-1)
Z jakim ważnym wydarzeniem historycznym wiąże się wzrost zainteresowania Polaków
dawną religią Słowian?
A. Utratą niepodległości.
B. Odzyskaniem niepodległości.
C. Powstaniem listopadowym.
D. Powstaniem styczniowym.
Zadania od 6. do 10. rozwiąż na podstawie tekstu II.
Tekst II
Sławomir Celiński (1852-1918)
Świst i Poświst
, ok. 1910
Grupa posągowa, brąz, 53 x 60 x 60 cm
Muzeum Narodowe w Warszawie
Grupa przedstawia dwa bóstwa wywodzące
się z mitologii słowiańskiej – Śwista i jego syna
Pośwista
1
. Zainteresowanie słowiańską
kulturą przedchrześcijańską było zjawiskiem
często spotykanym w sztuce polskiej przełomu
XIX i XX wieku. Pod względem formalnym
dzieło Celińskiego nawiązuje do twórczości
artystów włoskich, z którą rzeźbiarz zapoznał się
podczas swego pobytu w Wenecji, Florencji
i Rzymie.
1
Świst, Poświst – wczesnośredniowieczne bóstwa uosabiające wiatry.
Ewa Micke-Broniarek, Leszek Lewoc,
Galeria Malarstwa Polskiego. Muzeum Narodowe w Warszawie. Przewodnik multimedialny
, Warszawa 1998.
Strona 3 z 12
Zadanie 6. (0-1)
Do wykonania prezentowanej rzeźby Sławomir Celiński użył jako tworzywa
A. gliny.
B. gipsu.
C. brązu.
D. drewna.
Zadanie 7. (0-1)
Artysta starał się oddać charakter bóstw poprzez
A. układ postaci.
B. tworzywo rzeźbiarskie.
C. naśladowanie natury.
D. wymiary rzeźby.
Zadanie 8. (0-1)
Ruch wiatru przedstawiony przez rzeźbiarza przypomina
A. łuk.
B. koło.
C. półkole.
D. spiralę.
Zadanie 9. (0-1)
Dzieło Sławomira Celińskiego pełni funkcję
A. religijną.
B. użytkową.
C. estetyczną.
D. praktyczną.
Zadanie 10. (0-1)
Rzeźbę Sławomira Celińskiego można obejrzeć w
Muzeum Narodowym
A. we Wrocławiu.
B. w Warszawie.
C. w Krakowie.
D. w Gdańsku.
Strona 4 z 12
Zadania od 11. do 14. rozwiąż na podstawie tekstu III.
Tekst III
Strzybóg
1
i Stryja
2
„...zaraz objęli się i skłębili, a z tych kłębów przyszli na świat
Pogwizd
3
, Poświst
4
i Dyj-Bełt
5
[…]. Wszyscy oni popędzili na Niebo duć w gwiazdy zimne
i gorące”.
Gdy idzie o Pogwizda, został od razu oddany do wykarmienia Pogodzie, bo trzech
synów naraz Stryja nie była w stanie wyżywić własną piersią. Jest prawdą, że Pogwizd
i Poświst nie są wielkimi mocarzami. Zwłaszcza Pogwizd jest lekki jak piórko i taką samą ma
wolę; chwiejną, lekką, niestałą. Mówią, że to przez mleko Pogody […]. Pogwizd jest Panem
Łagodnych Powiewów, Władcą Wietrzyków i Bryzy. Wznieca poruszenia powietrza, gdy
układa dłonie w ten sposób, że prawa dłoń ma (poczynając od wyprostowanego kciuka) każdy
następny palec mocniej zagięty do wnętrza, a lewa dłoń, każdy kolejny palec bardziej wygięty
na zewnątrz. […]
Poświst jest Władcą Trąb, Panem Wirów i Panem Stałych Wiatrów. Wzbudza owe
rodzaje wiatru układając dłonie w ten sposób, że wyciąga ku niebu palec wskazujący
zawiniętej prawej dłoni, a ku ziemi kieruje palec wskazujący lewej dłoni. Wspomagają go
bogunowie zwani Wirami lub Trąbami. […]
Dyj jest Panem Zawieruchy, Władcą Dujawic. Kiedy rozcapierza prawą dłoń w szpon,
a lewą zaciska w pięść, zrywa się najsilniejszy i najbardziej niszczycielski wicher,
przylatujący zwykle ze wschodu. Takie są jego narzędzia – Szpon i Pięść. Pomocnicy Dyja to
Dyjaboły […].
1
Strzybóg – bóstwo znane na Rusi, być może ogólnosłowiańskie; zapewne bóstwo wiatrów.
2
Stryja
– córka boga nazywanego Czarnogłowem, siostra Strzyboga.
3
Pogwizd – główne miano tego boga oznacza Nadchodzącego Po Świście, czyli syna Śwista; wyrazy
gwizd
i
świst
to
określenia znaczące dokładnie to samo.
4
Poświst – wnuk Białobogi.
5
Dyj-Bełt – jeden z Ciemnych Bogów – Władców Ciemnych Sił; wyrządza ludziom straszliwe szkody; powszechna niechęć
otacza tego gwałtownika, znanego również jako: Poświściel, Pyjda-Witroduj i Duj-Bełt
.
Czesław Białczyński
, Mitologia słowiańska. Księga tura,
Kraków 2000.
Zadanie 11. (0-1)
Zaprezentowany tekst jest
A. kroniką.
B. legendą.
C. baśnią.
D. mitem.
Zadanie 12. (0-1)
Pogwizd wzbudza wiatr
A. ciągły, mocny, rześki.
B. przelotny, słaby, delikatny.
C. gwałtowny, silny, straszny.
D. srogi, napastliwy, porywisty.
Strona 5 z 12
[ Pobierz całość w formacie PDF ]