Procesor Surround, Projekty AVT, Projekty AVT

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
P R O J E K T Y
Procesor Surround
kit AVT−481
Z duøym opÛünieniem
prezentujemy wreszcie projekt
procesora - dekodera sygna³u
dookÛlnego, czyli procesora
Surround. Przedstawiony uk³ad
moøe spe³niaÊ takøe rolÍ
normalnego przedwzmacniacza.
W procesorze zastosowano
stosunkowo tani uk³ad
analogowy, opracowany
w†laboratoriach japoÒskiej
firmy NEC.
Prezentowane w†artykule urz¹-
dzenie, pomimo prostoty uk³ado-
wej, charakteryzuje siÍ doskona-
³ymi parametrami elektrycznymi
oraz szeregiem walorÛw uøytko-
wych. Moøliwe jest jego wyko-
rzystanie do dekodowania sygna-
³Ûw Dolby Surround oraz rozsze-
rzania pola düwiÍkowego standar-
dowego sygna³u stereofonicznego
- uzyskujemy dziÍki temu ìuprosz-
czonyî düwiÍk dookÛlny. Intere-
suj¹c¹ moøe byÊ moøliwoúÊ two-
rzenia sygna³u pseudostereofonicz-
nego z†wejúciowego sygna³u mono.
Ostatni¹, nie mniej istotn¹,
moøliwoúci¹ wykorzystania urz¹-
dzenia jest zast¹pienie standardo-
wego procesora audio. DziÍki zin-
tegrowaniu w†uk³adzie
mostka na wejúciu zasilacza jest
moøliwe zasilanie urz¹dzenia za-
rÛwno napiÍciem zmiennym, jak
i†sta³ym. Uk³ad US5 jest stabili-
zatorem napiÍcia dla czÍúci audio,
a†uk³ad US6 zasila czÍúÊ cyfrow¹
urz¹dzenia oraz przerzutnik US7,
ktÛry pracuje w†konfiguracji
w³¹cznika elektronicznego.
Do zaciskÛw oznaczonych
PWR1
i
PWR2
s¹ do³¹czone styki
prze³¹cznika Sw2 (
Power
). Prze-
rzutnik US7B pracuje jako stan-
dardowy przerzutnik RS, a†jego
zadaniem jest likwidacja drgaÒ
zestykÛw prze³¹cznika Sw2. Od-
k³Ûcony sygna³ z†wyjúcia
Q
US7B
steruje wejúciem zegarowym
US7A. Ten przerzutnik pracuje
jako dwÛjka licz¹ca z†zerowaniem
po w³¹czeniu zasilania (R21, C37).
Z†wyjúcia
Q
przerzutnika US7A
sterowany jest tranzystor T1 spe³-
niaj¹cy rolÍ wzmacniacza pr¹do-
wego zasilaj¹cego cewkÍ przekaü-
nika Prz1. Poniewaø w†urz¹dzeniu
zastosowano nowoczesny, minia-
turowy przekaünik firmy NAiS-
Matsushita, to nie ma koniecznoú-
ci stosowania dodatkowego, ze-
wnÍtrznego zabezpieczania z³¹cza
C-B T1 przed przebiciem. Wynika
to z†faktu, øe zabezpieczenie jest
wbudowane w†przekaünik.
Uk³ad US7 wraz z†elementami
towarzysz¹cymi jest zasilany bez-
poúrednio z†wyjúcia stabilizatora
PC1892CT
aktywnych korektorÛw barwy
düwiÍku, balansu i†g³oúnoúci, pro-
cesor moøe zast¹piÊ przedwzmac-
niacze stosowane dotychczas w†ze-
stawie audio.
Podstawowe parametry i właściwości
procesora:
Opis uk³adu
Procesor jest zintegrowany
z†prostym zasilaczem sterowanym
przez w³¹cznik elektroniczny. Je-
go schemat przedstawiamy na
rys. 1
. Mostek prostowniczy M1
wraz z†kondensatorami C28, C29
odpowiada za wyprostowanie
i†wyfiltrowanie napiÍcia zasilaj¹-
cego, ktÛre jest do³¹czane do
zaciskÛw
AC
. DziÍki zastosowaniu
pasmo przenoszenia: 20Hz..20kHz,
zakres regulacji barwy dźwięku: +/−10dB,
zakres regulacji balansu kanałów: 0..−18dB,
zniekształcenia nieliniowe: >0,1% (sygnał
wejściowy 0,775V),
możliwość programowania trybu pracy:
standardowy przedwzmacniacz,
procesor Surround, wykorzystujący stan−
dardowy sygnał stereo,
procesor Surround, przystosowany do de−
kodowania sygnału Dolby Surround,
symulator stereofonii.
34
Elektronika Praktyczna 11/98
Procesor Surround
Procesor Surround
Rys. 1. Schemat elektryczny zasilacza.
PC1892CT.
Jest to uk³ad doúÊ ìstaryî (na
rynku od 1994 roku), lecz jego
prostota, niezawodnoúÊ i†niska ce-
na zachÍci³y nas do zastosowania
go w†prezentowanym urz¹dzeniu.
Uk³ady US1 oraz US2A wraz
z†elementami D1..4, R3, R4, R5,
C1 spe³niaj¹ rolÍ programatora
trybu pracy procesora US3. Syg-
na³y konfiguruj¹ce
MS1
i†
MS2
,
pochodz¹ce z wyjúÊ licznika US1,
s¹ formowane przez bramki lo-
giczne OR, wykonane na diodach
D1..4. Tryby pracy US3, w†zaleø-
noúci od stanu wejúÊ
MS1
i
MS2
,
przedstawiono w†
tab. 1
. ZmianÍ
trybu pracy umoøliwia prze³¹cz-
nik Sw1 (
Mode
). Aktualny tryb
jest sygnalizowany zapaleniem siÍ
odpowiedniej diody LED D5..8.
Na wejúciu toru audio zasto-
sowano wtÛrnik napiÍciowy, wy-
konany na podwÛjnym wzmacnia-
czu operacyjnym US4. Wejúcia
nieodwracaj¹ce tych wzmacniaczy
s¹ polaryzowane napiÍciem odnie-
sienia z†wyjúcia
REFO
US3.
Wzmocnienie wzmacniaczy usta-
laj¹ rezystory R6, R7 (dla US4A)
oraz R8, R9 (dla US4B).
We wnÍtrzu uk³adu US3
znajduje siÍ m. in. sieÊ przesuw-
nikÛw fazy sygna³Ûw wejúciowych,
rozbudowany system analogowego
dodawania i†odejmowania sygna-
³Ûw z†kana³Ûw L/P, matryca deko-
duj¹ca sygna³ Dolby Surround oraz
aktywne filtry dolnoprzepustowe.
Wszystkie te obwody tworz¹ uni-
wersalny dekoder o doskona³ych
parametrach akustycznych.
Na wyjúciach
LO
i†
RO
US3
znajduj¹ siÍ sygna³y kana³Ûw le-
wego i†prawego, ktÛre powinny
zasilaÊ wejúcia standardowych
wzmacniaczy audio. Sygna³ z†wyj-
úcia
L+RO
odpowiada úrodkowe-
mu kana³owi audio o†pasmie prze-
noszenia ograniczonym do prze-
dzia³u 100Hz..7kHz. Moc wzmac-
niacza zasilaj¹cego g³oúnik (ko-
lumnÍ) kana³u úrodkowego nie
powinna byÊ wiÍksza niø 20W
(zalecane 10W). Czwarty sygna³
wyjúciowy US3, oznaczony
RE-
ARO
, s³uøy do ìdomkniÍciaî od
ty³u przestrzeni akustycznej wo-
kÛ³ s³uchacza. Sygna³ ten powi-
nien sterowaÊ standardowym
wzmacniaczem audio, ktÛrego moc
wyjúciowa powinna wynosiÊ ok.
50% mocy kana³Ûw przednich.
Regulacja podstawowych para-
metrÛw toru akustycznego jest
moøliwa dziÍki potencjometrom
P1..6. Zastosowanie w†US3 sta³o-
pr¹dowych regulatorÛw znacznie
u³atwia wykonanie urz¹dzenia,
upraszczaj¹c jego konstrukcjÍ.
Montaø i†uruchomienie
Montaø urz¹dzenia naleøy prze-
prowadziÊ zgodnie ze schematem
montaøowym z†
rys. 3
. Elementy
montowane na p³ytce regulatorÛw
zaznaczono na schematach elek-
trycznych obramowaniem lini¹
przerywan¹. PomiÍdzy p³ytk¹ re-
gulatorÛw a†p³ytk¹ bazow¹ naleøy
wykonaÊ po³¹czenia wi¹zk¹ prze-
wodÛw. £¹czenie odpowiednich
punktÛw u³atwi opis na p³ytkach
(pojedyncze litery i†skrÛty), ktÛry
pokrywa siÍ z†opisami przedsta-
wionymi na rys. 1†i†rys. 2. Przy
pomocy dwÛch izolowanych prze-
wodÛw naleøy po³¹czyÊ ze sob¹
takøe punkty
M1
i†
M2
.
Pewnej uwagi podczas monta-
øu wymaga rozmieszczenie poten-
cjometrÛw P1..6. Nie zosta³o ono
narzucone przez autora, poniewaø
upodobania wykonawcÛw mog¹
byÊ odmienne, a†nie jest ono
istotne z†punktu widzenia kon-
strukcji elektrycznej.
Skrajne koÒcÛwki potencjomet-
rÛw zalecamy lutowaÊ bezpoúred-
nio do punktÛw znajduj¹cych siÍ
na p³ytce. KoÒcÛwki wyprowadza-
Tab. 1.
MS1 MS2 Tryb pracy
0 0
Surround wyłączony
0 1
poszerzanie pola dźwiękowego
1 0
dekodowanie Dolby Surround
1 1
sztuczne stereo
Elektronika Praktyczna 11/98
35
US6. Pozosta³a czÍúÊ urz¹dzenia
(schemat na
rys. 2
) jest zasilana
poprzez styki przekaünika Prz1.
ìSercemî czÍúci audio jest ana-
logowy procesor audio firmy NEC,
oznaczony symbolem
Procesor Surround
Rys. 2. Schemat elektryczny części audio.
36
Elektronika Praktyczna 11/98
Procesor Surround
j¹ce suwaki s¹ ³¹czone z†p³ytk¹
przewodami.
Uruchomienie urz¹dzenia spro-
wadza siÍ do zmierzenia napiÍÊ
zasilaj¹cych w†wyznaczonych
punktach, kontroli poprawnoúci
dzia³ania w³¹cznika elektroniczne-
go oraz nastawnika trybu pracy.
Przeprowadzenie kompletnych
testÛw ods³uchowych wymaga za-
stosowania ürÛd³a dostarczaj¹cego
dobrej jakoúci sygna³ Dolby Sur-
round oraz dowolnego ürÛd³a stan-
dardowego sygna³u stereofonicz-
nego. Podczas testÛw naleøy eks-
perymentalnie dobraÊ rozstawie-
nie g³oúnikÛw, co pozwoli uzys-
kaÊ pole düwiÍkowe zgodne
z†upodobaniami uøytkownika. Ge-
neraln¹ zasad¹ jest ustawienie
g³oúnikÛw zgodnie z†opisem fun-
kcji poszczegÛlnych kana³Ûw. Eks-
perymenty moøna prowadziÊ
zmieniaj¹c odleg³oúci g³oúnikÛw
od s³uchacza.
PrÛby egzemplarza modelowe-
go przeprowadzono z†czterema ko-
lumnami Dali 104 i†dwoma
wzmacniaczami AVT-317.
Tomasz Janik, AVT
WYKAZ ELEMENTÓW
Rezystory
R1, R2, R4, R5, R19, R20, R22:
4,7k

R6, R7, R8, R9: 33k

R11: 820k

R12, R13, R14, R15, R16, R17:
560

R18: 330

R21: 3,3k

P1, P2, P3, P4, P5, P6: 10k
/A
F/16V
C4, C5, C19, C20, C21, C22,
C23, C24, C25: 47
F/16V
F/16V
C7, C9, C26: 100nF
C8: 680pF
C10, C11, C12: 22nF
C13: 1nF
C15, C16: 150nF
C17: 82nF
C18: 1
F/16V
C28, C29: 1000
F/25V
C30, C31, C33, C34, C36: 100nF
C32, C35: 47
F/16V
F/16V
Półprzewodniki
US1: 4022
US2, US7: 74HCT74
US4: SSM2135
US5: 7810
US6: 7805
D1, D2, D3, D4: 1N4148
D5, D6, D7, D8: LED
T1: BC547
M1: 1,5A/50V
Różne
GN1, GN2, GN3: chinche do
druku, k towe
Sw1, Sw2: Digitast
Prz1: TQ2−5V (NAiS)
ARK2, radiatory
Rys. 3. Rozmieszczenie elementów na płytce drukowanej.
Elektronika Praktyczna 11/98
37

R3: 3,6k
R10: 10k
Kondensatory
C1, C14, C27: 6,8nF
C2, C3: 4,7
C6: 10
C37: 2,2
[ Pobierz całość w formacie PDF ]