program arteterapii, Arteterapia

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
PROGRAM ARTETERAPII
Temat:
Wzbudzanie pozytywnych emocji wpływających na
zaspakajanie potrzeby samorealizacji dziecka
w szkole masowej.
Typ szkoły: gimnazjum
Rodzaj zajęć: zajęcia świetlicowe
Warunki realizacji: program obejmuje 20 spotkań, dwa razy w miesiącu
Odpowiedni dobór tematów pozwala uzyskać cenne informacje.
Czas trwania: rok szkolny 2008/09-2010/2011.
Założeniem programu jest odkrywanie nowych możliwości i osiągnięcie
pozytywnych zmian w zachowaniu.
Arteterapia
(arte z łac. ars sztuka i terapia) - leczenie przez sztukę.
Termin arteterapia odnosi się do wykorzystania sztuki w celach
diagnostycznych i terapeutycznych.
Arteterapia obejmuje następujące obszary działań: terapia przez sztuki
plastyczne ( malarstwo, rysunek, grafika, rzeźba) muzykoterapia, choreoterapia,
biblioterapia.
Oddziaływanie wielu form sztuki o odmiennych właściwościach tych
dziedzin jest różnorodne w odniesieniu do poszczególnych osób.
Zajęcia twórcze mogą przyczynić się do ekspansji i rozwoju osobowości, są
także elementem dającym siłę.
Arteterapia pomaga zapobiegać pogłębianiu się stanów chorobowych, wpływa
na rozwój zdolności, które mają urzeczywistnić pragnienia i zamierzenia
dziecka. Pomaga również uzewnętrznić emocje, pragnienia, myśli. Spojrzeć na
nie z bliska oraz pomóc w dostrzeżeniu ich przez innych . Wydobywa z dzieci
siłę oraz energię, które wspierają je we własnym rozwoju.
1
 Jest to poszukiwanie motywacji do procesu twórczego, w którym często
dochodzi do głosu zjawisko katharsis (oczyszczenia).
Podczas zajęć z arteterapii zmianie ulega sposób odbioru świata. Uczeń
dowiaduje się, że każda emocja, nawet przykra, nie trwa wiecznie, przemija.
Dziecko nabiera dystansu do swoich uczuć i przeżyć, staje się dojrzalsze
i spokojne. Sytuacja taka może występować w rodzinach dysfunkcyjnych, gdzie
nie ma miejsca na jawne wyrażanie emocji, często są one tłumione lub wyrażane
w niewłaściwy sposób.
Arteterapia pozwala kształtować inteligencję emocjonalną, takie umiejętności
jak: rozpoznawanie własnych emocji oraz wyrażanie ich w sposób akceptowany
przez innych.
Jest formą komunikacji.
Może pomóc dostrzec, że spontaniczne i autentyczne
wyrażenie siebie jest naprawdę możliwe, możliwa jest także nasza przemiana.
Mój program przygotowany w takiej
formie ma pomóc w likwidacji
napięcia, odreagowaniu negatywnych emocji, integracji różnorodnych doznań
oraz przykrych doświadczeń.
Prace uczniów mają charakter twórczy i są ekspresją własnych uczuć, wartości,
postaw, są zatem obrazem osobowości autora. Pozwalają dotrzeć bardzo
głęboko w świat myśli, pragnień, marzeń, radości i smutków. Dotknąć tego, co
w innych warunkach nigdy nie miałoby szansy zostać poznane.
Terapia ta ma duży wpływ na rozwój osobowości, rozumienie własnych stanów
i zachowań. Dla niektórych osób jest to jedyna, pośrednia forma
uzewnętrznienia własnego świata przeżyć za pomocą symboli. Umożliwia
wyzwolenie się utrwalonych zachowań, kompensuje braki, realizuje zamierzenia
i pragnienia, które nie miały okazji być spełnione w rzeczywistości (Popek,
1989).
Zajęciami arteterapeutycznymi objęte są dzieci zamknięte w sobie,
z kompleksami, nieufne, zahamowane, nadpobudliwe, nieakceptowane,
odrzucone oraz uczniowie z niską motywacją do nauki, jak również dzieci po
przejściach traumatycznych oraz dzieci z małą sprawnością psychoruchową.
Dziecko poprzez wykonywanie rozmaitych czynności doskonali swoje
umiejętności manualne i ruchowe. Terapia przez sztukę pomaga mu w poznaniu
nowych sposobów widzenia, dzięki czemu może samo ocenić i interpretować
nowe zjawiska pojawiające się w jego świecie. Dla dzieci z trudnościami często
jest jedyną szansą na komunikację ze światem i innymi ludźmi.
Dziecko, aby uczestniczyć w zajęciach, nie musi być artystą. Ważny jest sam
proces tworzenia. Ekspresja plastyczna dziecka jest spontaniczna, wynika
bezpośrednio z jego spostrzeżeń, przeżyć.
Na zajęciach, wykorzystuje się twórczą kreacyjną aktywność – rysowanie,
malowanie, modelowanie (ćwiczenia mięśni krótkich mogą być wykorzystane
2
w pracy z dysgrafikami) – do wyrażania problemów członków grupy.
Poprzez
symbol umożliwia komunikację różnych przekonań, konfliktów, urazów
w bezpiecznych warunkach, w formie mówienia „nie wprost”. Obniża napięcie
i pomaga nazwać problem.
Kontakty interpersonalne, wyrażanie emocji, nadziei, jak również
problemów i konfliktów, oraz stymulacja umiejętności myślenia
i rozumowania to cele terapeutyczne dla wszystkich grup wiekowych
i społecznych.
Cele główne programu
:
1) Diagnoza pozwalająca rozpoznać potrzeby emocjonalne, poznawczo –
rozwojowe oraz możliwości manualne u dzieci.
2) Terapia polegająca na wzroście zdolności percepcyjno – poznawczych,
socjalizacji, uzewnętrznianiu przeżyć i doznań, usprawnianiu możliwości
ruchowych.
3) Relaksacja pozwalająca na odreagowanie wewnętrznych napięć,
niepowodzeń, frustracji i agresji.
Cele szczegółowe programu:
1) Pobudzanie wszechstronnego rozwoju ucznia.
2) Ujawnienie wszelkich zahamowań, uczuć, które blokują
3) Stwarzanie możliwości do własnych wypowiedzi za pomocą różnorodnych
środków artystycznych.
4) Kształtowanie osobowości, rozwój zdolności i uczenia się
5) Uzewnętrznienie świata własnych przeżyć i odczuć
6) Podnoszenie poziomu samoakceptacji.
7) Rozładowanie negatywnych napięć, emocji i agresji.
8) Poznanie różnego rodzaju materiałów do wykorzystania w procesie
tworzenia.
9) Zrozumienie istoty samodzielności i odpowiedzialności za wykonane
zadanie.
10) Uaktywnienie i otwarcie się ucznia mającego problemy z nawiązaniem
kontaktów.
11) Przygotowanie do uczestnictwa i odbioru kultury.
12) Zaspokojenie potrzeb: akceptacji, bezpieczeństwa, bycia rozumianym i
docenianym
13)Kształtowanie umiejętności porozumiewania się z innymi
3
Funkcje programu:
1) rekreacyjna – pozwala osiągnąć stan wyciszenia, radości, rozluźnienia,
wewnętrznego spokoju, a przez to wyzwolenia energii życiowej;
2) edukacyjna – polega na dostarczeniu dziecku dodatkowych wiadomości
i zwiększeniu jej mądrości życiowej, a także umiejętności radzenia sobie
w różnych sytuacjach;
3) korekcyjna – przejawia się w różnych formach niesienia pomocy dzieciom
mającym problem z niedostosowaniem się do otaczającego świata,
przestrzeganiu i akceptacji siebie i innych, wyrównaniu braków i ograniczeń
psychofizycznych.
Metody:
• pokaz – angażujący zarówno wzrok, dotyk i inne zmysły;
• praca z książką – albumy, przykłady prac i rozwiązań, lektura, poezja;
• obserwacja, eksperyment, wycieczka – dzięki którym dzieci są wdrażane do
logicznego myślenia i zapamiętywania;
• pogadanka – polegająca, choć w niewielkim stopniu na wymianie informacji
nauczyciel – uczeń;
• projektowanie, modelowanie, kopiowanie – czyli metody praktycznego
działania.
Materiały potrzebne do przeprowadzenia zajęć: papier, klej, nożyczki, gazety,
farby, kredki, ołówki, markery, pędzle, nitki, kulki, liście, magnetofon, płyty
z muzyką relaksacyjną, papier kolorowy, inne materiały papiernicze, gotowe
schematy rysunków.
Oczekiwane efekty:
-wzrost własnej kreatywności
-rozwój umiejętności komunikowania się
-obniżenie napięcia nerwowego, wyciszenie
-tworzenie pozytywnych nawyków i relacji
-pobudzenie sensoryczne – wielozmysłowe postrzeganie świata
-uczenie spędzania wolnego czasu w sposób twórczy
-wyrażanie swoich myśli, emocji, przeżyć w sposób społecznie akceptowany
-podwyższenie samooceny i samoakceptacji
4
Ewaluacja: opinia psychologa i pedagoga
Zasady procesu arteterapeutycznego:
1.
Stosowanie różnorodnych środków oddziaływań (światło, dźwięk,
muzyka)
2.
Wyrażanie emocji ujawniających uczucia
Treści programu
:
L.P
TEMATYKA
ZAJĘĆ
ZAGADNIENIA
ZWIĄZANE Z
REALIZACJĄ
TEMATU
CELE
TERMIN
1.
Dom, drzewo-
rysunek
diagnostyczny
Rysunek kredką,
porównanie
rzeczywistości z
marzeniami.
-poszerzenie świadomości
domu
-penetracja wspomnień i
marzeń
-ćwiczenia myślenia
konkretnego, poetyckiego,
metaforycznego i
symbolicznego
wrzesień
2.
Dekoracja wnętrz
Wycinanie obrazków
mebli, sprzętów.
Kompozycje wnętrz
-podejmowanie decyzji
3.
Przebieranki
Przyjrzyj się sobie,
używając ilustracji
przedstaw swój
ubiór
-kreowanie własnego Ja
-zastanowienie się nad sobą,
samopoczuciem
październik
4.
Moje wartości
Wypisz ważne dla
ciebie wartości,
wypełnij kontury
-docieranie do podstawowych
wartości
-budowanie systemu wartości
5
[ Pobierz całość w formacie PDF ]