Program rozwoju kultury Woj Podkarpackiego 2005-2009 (PL), EDUKACJA

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Województwo Podkarpackie
W promowaniu kultury nie chodzi tylko o umożliwienie konsumpcji
dzieł sztuki. Najważniejsze jest stworzenie każdemu szansy rozwoju
oraz budowania postawy krytycznej i rozumiejącej: wobec świata,
wobec innych i wobec siebie samego.
PROGRAM
ROZWOJU KULTURY
W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM NA LATA 2005-2009
Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego
Rzeszów 2004
Spis treści:
I.
Uwagi wstępne
............................................................................................... 4
1. Wprowadzenie
2.
Przedmiot i cel
Programu
2.1. Przedmiot
2.2. Cele
3. Założenia programowe i metodyczne
4. Ważniejsze ustalenia terminologiczne
4.1. Pojmowanie terminu kultura
4.2. Definicja działalności kulturalnej w ujęciu regulacji prawnych
II. Podstawy
Programu rozwoju kultury w województwie podkarpackim
....... 13
III. Społeczno-ekonomiczne uwarunkowania i scenariusze rozwoju kultury
w regionie. Opis stanu kultury w regionie
...... .................................................. 21
1. Zewnętrzne i wewnętrzne uwarunkowania rozwoju kultury w regionie
2. Ocena stanu istniejącego
3. Mocne i słabe strony województwa oraz szanse i zagrożenia rozwoju kultury
w regionie
3.1. Mocne strony
3.2. Słabe strony
3.3. Szanse
3.4. Zagrożenia
4. Scenariusze rozwoju kultury województwa podkarpackiego
4.1.Scenariusz policentrycznego zrównoważonego rozwoju kultury
4.2. Scenariusz spolaryzowanego niezrównoważonego rozwoju kultury
4.3.Scenariusz
peryferyzacji
Podkarpacia
w
kulturowej
przestrzeni
polskiej
i europejskiej
IV. Wizja rozwoju kultury w regionie. Główne obszary, cele strategiczne
i zadania
.................................................................................................................. 30
1. Dostęp do kultury mieszkańców Podkarpacia
2. Tożsamość kulturowa regionu
3. Jakość środowiska kulturowego w regionie
4. Kulturowy wizerunek regionu
2
V. Instrumenty wdrażania i źródła finansowania
Programu
.............................39
1. Instrumenty wdrażania
Programu
2. Źródła finansowania realizacji celów i zadań przewidzianych w
Programie
VI.
Monitorowanie, ocena realizacji oraz proces aktualizacji
Programu
.........................................................................................................
41
VII. Rekomendacje pod adresem samorządu województwa i władz
państwowych
.................................................................................................. 42
1. Samorząd jako organizator i mecenas działalności kulturalnej
2. Rola innych podmiotów działalności kulturalnej
3. Polityka regionalna państwa w dziedzinie kultury
4. Uwagi końcowe
3
I. UWAGI WSTĘPNE
1. Wprowadzenie
Cały świat kultury tworzony jest przez człowieka na zasadzie współzależności
postaw i szeroko rozumianych wartości. Źródłem tych postaw i systemów wartości
jest określony ład stosunków społecznych, sieć wzajemnych oddziaływań ludzi -
określane jako kultura społeczna, oparta na wspólności norm i wzorów, na ich
uczeniu się i przekazywaniu, efektem zaś - kompetencja kulturowa.
To bardzo złożone i bogate relacje. Dlatego kultura ma różne oblicza i poziomy,
piękno może mieć różne odmiany, a sztuka różne style. Sztuka w swych najlepszych
dziełach jest twórcza, indywidualna, dąży nie tylko do doskonałości, ale i do
odrębności oraz nowości. Elementy kultury, w tym sztuka, są owocem nie tylko
reguł, ale bardziej talentu, wyobraźni i intuicji. Sztuka jest nieobliczalna, ma swoistą
prawdę artystyczną, nietożsamą z prawdą naukową, zaś jej stosunek do
rzeczywistości musi być swobodny, przysługuje jej prawo do przekształcania
rzeczywistości. Sztuka wreszcie jest związana z uczuciem i ekspresją, istotne jest dla
niej wywoływanie wzruszeń. Każda sztuka, każdy rodzaj kultury ma inne wartości,
ale kultura ma jedną wielką misję: ma czynić ludzi lepszymi. Ma czynić świat
lepszym. Ma budować więź z drugim człowiekiem. Ma wspomagać kształtowanie
postaw patriotycznych i demokrację.
Działalność i rozwój instytucji kultury oraz powszechna aktywność kulturalna
mogą, i powinny być, początkowym ogniwem w rozwoju społeczno-gospodarczym
regionu. Dobra kulturowe różnią się od produktów handlowych, gdyż są nośnikiem
idei, symboli, symboli życia, a także stanowią kluczowy komponent tożsamości
społeczności, które ją wytwarza. W ten sposób kultura będzie kształtować postęp
cywilizacyjny służąc dobru człowieka.
Spośród dokumentów programowania regionalnego szczególną rolę pełni
strategia rozwoju województwa oraz wojewódzkie programy sektorowe. Ich istota
polega na określaniu długookresowych celów głównych i celów pośrednich oraz
określeniu zadań służących ich realizacji. Cele strategii i programów powinny
wynikać z zewnętrznych i wewnętrznych uwarunkowań rozwoju regionu oraz
możliwych scenariuszy kształtowania się relacji województwo -
otoczenie
zewnętrzne.
W nowych warunkach ustrojowych - upodmiotowienia regionów - podstawę
prawną przystąpienia do opracowania programów rozwoju województwa stanowi
4
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa
(Dz. U. Nr 91
z dnia 18 lipca 1998 roku, poz. 576, z późn. zm.). Zobowiązania w tym zakresie
wynikają również z
Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu
przestrzennym
(tekst jednolity - Załącznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 22 stycznia 1999 r., Dz. U. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.) oraz z
Ustawy z dnia
12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego
.
Dyspozycje ustawowe nakładają na samorząd województwa zobowiązanie do
uwzględnienia w strategii określonych (wybranych) treści merytorycznych,
pozostawiając jego stronę formalną w zasadzie wyłącznej decyzji samorządu.
Zgodnie z tymi wymogami zasady, tryb i harmonogram opracowania wieloletniego
Programu rozwoju kultury
powinny uwzględniać wśród przyjętych celów
w szczególności następujące (
Ustawa o samorządzie województwa
, art. 11 ust. 1):
pielęgnowanie polskości oraz rozwój i kształtowanie świadomości narodowej,
obywatelskiej i kulturowej mieszkańców,
pobudzanie aktywności gospodarczej,
podnoszenie
poziomu
konkurencyjności i innowacyjności gospodarki
województwa,
zachowanie wartości środowiska kulturowego i przyrodniczego przy
uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń,
kształtowanie i utrzymanie ładu przestrzennego.
W programie winy być także uwzględnione uwarunkowania, cele i kierunki
rozwoju województwa wynikające z
Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym
(art.
54 b ust. 1).
Program rozwoju kultury województwa podkarpackiego
został opracowany
z uwzględnieniem powyższych wymogów oraz uwarunkowań, celów i kierunków
wynikających ze specyfiki Podkarpacia. Proces jego tworzenia podzielono na trzy
etapy:
I etap - zespół przygotował diagnozę stanu kultury województwa w ujęciu
problemowym, uwzględniającą tendencje rozwojowe, jakie miały miejsce w okresie
transformacji. Wyniki tych prac posłużyły do sformułowania przez ekspertów
wstępnej koncepcji kierunków rozwoju kultury w regionie. Została ona poddana
ocenie społecznej przy udziale środowisk samorządowych, kulturalnych i naukowych
województwa, zebrano wiele opinii i propozycji od przedstawicieli tych środowisk.
5
[ Pobierz całość w formacie PDF ]