Program rozwoju WOjska Polskiego i jego realizacja II RP, AV dokumentalny, Różne, II Rzeczpospolita

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Zmiana warty
Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja
Program rozwoju Wojska Polskiego
i jego realizacja
Nowe kierownictwo wojska podjęło działania
zmierzające do unowocześnienia organizacji i wy-
posażenia armii. Znaczną inicjatywę w tym zakre-
sie przejawił Sztab Głów¬ny, któremu przyznano
szersze niż dotąd uprawnienia w przygotowaniu sił
zbrojnych do wojny.
Pierwszym krokiem było dokonanie szczegóło-
wej analizy stanu wojska i jego porównanie z czo-
łowymi armiami europejskimi, a głównie z armiami
naszych sąsiadów — jako przypuszczalnych prze-
ciwników — i na tej podstawie dokonanie oceny
wartości bojowej Wojska Polskiego. Wyniki tych
analiz dowiodły konieczności jak najszybszego
przygotowania programu modernizacji i rozbudowy
sił zbrojnych.
Rozbudowę rozumiano przede wszystkim jako
powiększenie możliwości mobilizacyjnych Wojska
Polskiego (które w 1935 r. z 30 pokojowych dywizji
piechoty było w stanie rozwinąć jedynie 33 dywizje
czasu wojny); jego struktury pokojowe miały być
zasadniczo zmo-
dernizowane, ale
tworzenie nowych
jednostek – ogra-
niczone do mini-
mum, koniecznego
ze względu na wy-
szkolenie i rozwi-
nięcie mobilizacyj-
ne.
W CAW zachowała się teczka opracowań zawie-
rających materiały porównujące organizację
i uzbrojenie Wojska Polskiego z czołowymi
armiami europejskimi. Stały się one punktem
wyjścia do prac nad programem rozwoju
naszych sił zbrojnych.
Pismo szefa Sztabu Głównego do Generalnego
Inspektora Sił Zbrojnych przesyłające referaty
w sprawie rozbudowy Wojska Polskiego
168
168
Centralne Archiwum Wojskowe
Centralne Archiwum Wojskowe
Organizacja prac nad programem rozbudowy armii.
Ekipa płk. dypl. Jana Sadowskiego
Obok stałych komórek Sztabu Głównego,
w czerwcu 1936 r. w jego składzie utworzono spe-
cjalną ekipę pod kierownictwem płk. dypl. Jana
Jagmin-Sadowskiego. W jej skład weszli podpuł-
kownicy dyplomowani: Karol Hodała, Mieczysław
Sulisławski i Stanisław Sadowski. Na podstawie wy-
tycznych gen. Stachiewicza i jego zastępcy – gen. Ta-
deusza Malinowskiego lub płk. dypl. Józefa Wiatra
(szefa Oddziału I SG) ekipa ta opracowała oddziel-
ne referaty dotyczące poszczególnych zagadnień lub
rodzajów broni.
Każdy referat rozpoczynały dane porównawcze
na temat organizacji i wyposażenia omawianego ro-
dzaju broni w Polsce oraz w armiach: niemieckiej,
radzieckiej i francuskiej i poglądy na jego użycie tak-
tyczne. W dalszej części członkowie ekipy przedsta-
wiali propozycje zmian w organizacji i wyposażeniu
oraz postulaty dotyczące rozbudowy ilościowej da-
nego rodzaju wojska; referat uzupełniało zestawie-
nie kosztów rozbudowy. Autorzy referatów starali
się uwzględniać krajowe realia (wysokość budżetu
wojskowego, możliwości produkcyjne przemysłu
Płk dypl. Jan Sadowski
itp.), dlatego też zmuszeni byli często proponować
rozwiązania połowiczne, ale możliwe do realizacji
w krótkim przedziale czasu.
Referaty oraz kosztorysy programu rozbudo-
wy zostały przygotowane do początku roku 1937.
W miarę ich wykańczania, gotowe referaty były prze-
kazywane pod obrady Komitetu do Spraw Uzbroje-
nia i Sprzętu.
„(…) mogły istnieć – jak istniały i wcześniej – różnice zdań co do ewentualnego zagrożenia wojennego z jednego lub
drugiego kierunku, co do perspektyw przyszłości i lat pokoju, na jakie można liczyć układając program dozbrojenia i mo-
dernizacji sił zbrojnych. Nie było zaś różnic zdań co do pozostawania Polski w tyle za sąsiadami, co do samej konieczności
przekształcenia armii z takiej, jaką w istocie rzeczy była w roku 1920 w taką, jaką powinna by być w latach 1942–44 na
jakie obliczano osiągnięcie pełnej gotowości bojowej przez siły zbrojne Niemiec – Wehrmacht”.
(A. Rzepniewski, Wojsko Polskie wobec perspektywy zagrożenia wojennego
(13 maja 1935–31 sierpnia 1939 r.), Warszawa 1992)
Czlonkowie ekipy specjalnej płk. dypl. Jana Sadowskiego. Od lewej: ppłk dypl. Stanisław Sadowski, ppłk dypl. Karol Hodoła, ppłk dypl. Mieczysław Sulislawski
169
169
 Zmiana warty
Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja
Protokół z odprawy ekipy płk. dypl. Jana Sadowskiego z I zastępcą Szefa Sztabu Głównego gen. bryg. T. Malinowskim w dniu 2 X 1936 r. poświęconej opracowa-
niu referatów dotyczących rozbudowy poszczególnych działów wojska i rodzajów broni
170
170
Centralne Archiwum Wojskowe
Centralne Archiwum Wojskowe
„Terminarz prac nad rozbudową armii” – notatka ppłk. dypl. Mieczysawa Sulisławskiego informująca o harmonogramie prac „ekipy” w 1936 r.
171
171
 Zmiana warty
Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja
„Do roku 1936 wojsko nasze nie
było zorganizowane i wyposa-
żone nowocześnie. Rozbudowę i
modernizację rozpoczęto dopie-
ro z wiosna 1939 r. Czas 3 lat
był na wykonanie tej pracy za
krótki”.
IPMS, B.I.1b,
Relacja I zastępcy szefa
Sztabu Głównego gen bryg. Tadeusza
Malinowskiego
Prezentowane wytyczne szefa Sztabu Głównego i jego
zastępcy dla ekipy płk. dypl. J. Sadowskiego z kwietnia
i maja 1937 r. obrazują etapy prac nad programem
rozbudowy armii
172
172
[ Pobierz całość w formacie PDF ]