Protokoły internetowe, Informatyka, sieci komputerowe, administracja

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
internet
Protoko¸y internetowe
Cztery liczby,
ktre zaw¸adn«¸y
æwiatem
moýliwe jest nawizanie z nim ¸cznoæci
i rozpocz«cie komunikacji z uýyciem od-
powiedniego protoko¸u. Z tego w¸aænie
wzgl«du w sieci Internet tak waýn rol«
odgrywa us¸uga DNS. Gdyby jej nie by-
¸o, musielibyæmy za kaýdym razem poda-
wa adresy stron WWW w postaci
.
Pocztkowo Internet funkcjonowa¸
bez us¸ugi DNS. Do prze¸omu roku
1986/87 pod¸czone do sieci komputery
zapisywa¸y adresy innych maszyn w zwy-
k¸ym pliku ASCII umieszczonym na lo-
kalnym dysku twardym. Aby odnale ad-
res IP innego komputera, aplikacje inter-
netowe musia¸y tylko przeszuka tak lo-
kaln list«. To proste i szybkie rozwiza-
nie okaza¸o si« jednak niewystarczajce
w obliczu gwa¸townego rozwoju Sieci. Li-
sty adresowe stawa¸y si« bowiem coraz
d¸uýsze i musia¸y by coraz szybciej dys-
trybuowane przez serwer prowadzcy
centralny rejestr. Taka sytuacja sys-
tematycznie zwi«ksza¸a ruch w Interne-
cie, chociaý wielu odbiorcw tych infor-
macji nigdy nie korzysta¸o z wi«kszoæci
umieszczonych na liæcie adresw. Z tego
w¸aænie wzgl«du opracowany zosta¸ sys-
tem DNS, zapewniajcy wy¸cznie dora-
n dystrybucj« informacji adresowych.
Jego zadaniem jest przekszta¸canie adre-
sw symbolicznych na adresy IP i vice ver-
sa na ýdanie poszczeglnych aplikacji in-
ternetowych w momencie, gdy potrzebu-
j one adresu IP, a dysponuj jedynie je-
go zapisem symbolicznym.
Jedn z niewidocznych, ale niezwykle waýnych, us¸ug interneto-
wych jest system DNS (Domain Name System). Na ca¸ym æwiecie
mechanizm ten wykorzystuje si« wiele milionw razy na sekund«.
Udost«pnia on adresy komputerw pod¸czonych do Internetu,
dzi«ki czemu Ð za poærednictwem protoko¸u TCP/IP (Transmision
Control Protocol/Internet Protocol) Ð po Sieci mog w«drowa
miliardy pakietw danych.
Zadania serwera DNS
Zasadniczo mechanizm DNS nie rýni si«
niczym od innych dost«pnych us¸ug inter-
netowych. Rwnieý w tym systemie istnie-
j serwery (DNS Servers), ktre oferuj
okreælon us¸ug« (konwersj« adresu) i s
wywo¸ywane przez stacje robocze
(Clients). W tym przypadku funkcjonujce
na poszczeglnych komputerach aplikacje
internetowe ¸cz si« z serwerami DNS
w celu przekszta¸cenia posiadanych nazw
poszczeglnych komputerw i domen na
adresy IP. Aby sprosta temu zadaniu, ser-
wery DNS prowadz bazy danych, zawie-
rajce nazwy i adresy znanych domen in-
ternetowych oraz naleýcych do nich ho-
stw, i za poærednictwem odpowiedniego
protoko¸u udost«pniaj te informacje.
Komputer pyta wi«c np. ãCzy znasz adres
www.chip.pl?Ó, na co serwer odpowiada:
ãTak, to numer 195.116.104.13Ó lub
udziela odpowiedzi negatywnej, gdyý
temu informacji o adresach oraz
t¸umaczy adresy symboliczne
(np. harry@hotmail.com) na adresy IP
jednoznacznie okreælajce adresata. Na
najniýszym poziomie, w ktrym prze-
mieszczaj si« pakiety danych przesy¸ane
przez przegldarki WWW i pozosta¸e
programy, identyfikatory URL (takie jak
www.chip.pl) s zupe¸nie nieznane. W tym
miejscu niepodzielnie krluj czterocz¸o-
nowe, liczbowe adresy IP, identyfikujce
kaýdy komputer pod¸czony do Internetu,
przyporzdkowujc mu okreælony frag-
ment Sieci i odpowiedni numer w ramach
tego obszaru.
Zanim przegldarka WWW uzyska
dost«p do wybranej witryny interneto-
wej, musi najpierw pozna przyporzd-
kowany jej adres IP. Taka sama sytuacja
wyst«puje w przypadku aplikacji poczto-
wych, programw do ãpogaw«dekÓ
(chat) czy narz«dzi FTP. Dopiero po uzy-
skaniu adresu IP docelowego komputera
174
luty 2/99
internet
D
NS pe¸ni w Internecie funkcj« sys-
internet
Protoko¸y internetowe
nazwa zosta¸a podana nieprawid¸owo bd
dany host i/lub jego domena nie istniej.
Funkcji serwera DNS nie pe¸ni jeden cen-
tralny komputer. Zadanie to zosta¸o roz-
dzielone pomi«dzy wiele maszyn. ûaden
z tych serwerw nie musi dysponowa in-
formacjami adresowymi dotyczcymi ca¸e-
go Internetu. Poszczeglne serwery odpo-
wiadaj wi«c zawsze tylko za pewn cz«æ Ð
tzw. stref« (Zone) Ð przestrzeni adresowej
systemu DNS. Jeæli serwer otrzyma zapyta-
nie dotyczce adresu, ktry nie naleýy do
obs¸ugiwanej przez niego strefy, przekazu-
je to zlecenie do stojcego wyýej w hierar-
chii serwera DNS, ten zaæ skieruje je do
maszyny obs¸ugujcej w¸aæciw stref«.
Informacje adresowe dotyczce danej
strefy mog by rwnieý udost«pniane
przez kilka serwerw DNS. Takie roz-
wizanie pozwala na odpowiedni po-
dzia¸ zadaÄ zwizanych z ustalaniem ad-
resw sieciowych. Samym operatorom
sieciowym zaleýy na tym, aby przep¸yw
danych zwizanych z zapytaniami DNS
by¸ jak najmniejszy i nie odbywa¸ si« po-
mi«dzy rýnymi krajami i kontynentami.
Znacznie wygodniejszym rozwizaniem
jest udost«pnianie uýytkownikom w¸a-
snych serwerw DNS. Wszyscy wi«ksi
operatorzy prowadz dla potrzeb swo-
ich podsieci odr«bne serwery DNS, na
ktrych przechowywane s kopie da-
nych strefowych, pochodzcych z serwe-
ra nadrz«dnego.
Waýn rol« odgrywa w tym przypadku
funkcja cache. Gdy jakieæ zapytanie doty-
czy adresu spoza danej strefy, musi by
ono wprawdzie przekazane do nadrz«d-
nego serwera DNS, ale otrzymana odpo-
wied Ð przed odes¸aniem do komputera
ãpytajcegoÓ Ð moýe by zarejestrowana
w pami«ci buforowej. Przy kolejnym za-
pytaniu dotyczcym tego adresu serwer
potrafi juý na nie odpowiedzie na pod-
stawie danych przechowywanych w pa-
mi«ci cache i nie musi korzysta z us¸ug
nadrz«dnego serwera DNS.
wanych juý domen TLD. Pierwsza z nich
kojarzy ze sob domeny wed¸ug ich zna-
czenia (treæci), a druga Ð wed¸ug ich po-
chodzenia geograficznego.
Do pierwszej kategorii naleý m.in. do-
meny .cpm, .org, .net, .mil, natomiast
w sk¸ad drugiej wchodzi ponad sto dwu-
literowych symboli paÄstw (od Afganista-
nu (af), ktry nie ma jeszcze w ogle do-
st«pu do Internetu aý po Zimbabwe (zw)).
W globalnej sieci swoj reprezentacj«
ma takýe PaÄstwo WatykaÄskie (vk). Wy-
mienione domeny TLD s zdefiniowane
na sta¸e i nie moýna do nich dodawa ko-
lejnych elementw. Jeæli wi«c ktoæ chce
utworzy now domen«, musi umieæci j
w ramach jednej z tych grup TLD. Sym-
bol takiej domeny jest automatycznie do-
dawany do ca¸ej nazwy. Domena znane-
go czasopisma komputerowego nie nazy-
wa si« zatem po prostu ãchipÓ, lecz
ãchip.plÓ.
O
176
podstawy
Wszystko o nazwach domen
Top-Level-Domain znajduje si« na sa-
mym koÄcu nazwy domeny. Na lewo od
niej umieszczona jest Second-Level-Do-
main, dalej Third-Level-Domain itd. Ko-
lejne nazwy poszczeglnych subdomen
s oddzielone od siebie za pomoc
kropki.
O
nazw domeny Ð umieszcza si« bowiem
nazw« hosta. Zamiast
www
mg¸by on
zreszt nazywa si« zupe¸nie inaczej, gdyý
nigdzie nie zosta¸o okreælone, ýe kompu-
ter internetowy z zainstalowanym serwe-
rem http musi nosi nazw«
www
. Nazwa
ta jest zatem stosowana zwyczajowo.
O tym, ýe dany adres URL naleýy do sieci
WWW, przegldarka nie dowiaduje si« za
poærednictwem umieszczonego w nim
s¸owa
www
, lecz poprzez oznaczenie pro-
wzgl«du rwnieý serwer FTP nie musi ko-
niecznie nosi nazwy
ftp
.
Na samym pocztku znajduje si« nazwa
hosta (jeæli musi by ona do¸czona do na-
zwy domeny), za ktr umieszczona jest
kropka oddzielajca kolejne subdomeny.
O
Ca¸y adres tekstowy z¸oýony z nazwy ho-
sta i wszystkich subdomen nie moýe by
d¸uýszy niý 255 znakw.
O
ûaden pojedynczy element nazwy (na-
zwa hosta lub subdomeny) nie moýe prze-
kracza maksymalnej d¸ugoæci 63 znakw.
O
Adresy e-mailowe
System DNS odgrywa takýe waýn rol«
w przypadku internetowej poczty elek-
tronicznej, zw¸aszcza przy przekazywa-
niu wiadomoæci pomi«dzy rýnymi ser-
werami mailowymi. Adres pocztowy ty-
pu
martin@chip.pl
nie zawiera bowiem
ýadnej informacji o nazwie lub adresie
IP serwera pocztowego domeny
chip.pl
,
do ktrego musi by przes¸ana dana
wiadomoæ. Przy transmitowaniu wia-
domoæci e-mailowych system DNS ma
wi«c dodatkowe zadanie polegajce na
ustaleniu nazwy serwera pocztowego
obs¸ugujcego dan domen«. Informa-
cja ta moýe by wprowadzana przez ad-
ministratorw DNS w odpowiednich
miejscach w zbiorach Zone-Files. W tym
przypadku stacja robocza uýytkownika
(klient), zamiast pyta o adres IP okre-
ælonego hosta, musi dowiedzie si«, ja-
ka jest nazwa serwera pocztowego ob-
s¸ugujcego dan domen«, oraz uzyska
jego adres IP. Ten w¸aænie mechanizm
sprawia, ýe przedstawiony wczeæniej
adres e-mailowy nie musi posiada bar-
dziej
Pierwszy znak w nazwie hosta lub do-
meny musi by liter (z przedzia¸u aÐz
lub AÐZ).
O
Oprcz ma¸ych i duýych liter w nazwie
hosta lub domeny mog wyst«powa tyl-
ko cyfry od 0 do 9 oraz znak minusa (-).
Niedozwolone s jakiekolwiek znaki
alfabetw narodowych.
O
W systemie DNS nie s rozrýniane du-
ýe i ma¸e litery. Nazwa
APPLE.COM
ozna-
cza wi«c t« sam domen« co
apple.com
.
Nazwy hostw
Uýytkownicy Internetu maj do czynie-
nia z nazwami domen g¸wnie przy wpi-
sywaniu adresw URL w przegldarkach
webowych lub programach FTP. Znajc
hierarchiczn struktur« systemu DNS,
moýna dojæ do wniosku, ýe w adresie
www.chip.pl
nazwa
www
oznacza
Third-Level-Domain w ramach Second-
-Level-Domain
chip.pl
. W rzeczywistoæci
jednak
www
jest nazw komputera (ho-
sta) funkcjonujcego w ramach domeny
chip.pl
. Na pocztku adresu URL Ð przed
Tworzenie przestrzeni nazw
Podzia¸ wyodr«bnionych stref pomi«dzy
poszczeglne serwery oraz przekazywanie
zapytaÄ do nadrz«dnych serwerw DNS
moýe prawid¸owo funkcjonowa tylko
dlatego, ýe struktura nazw domen ma
uk¸ad æciæle hierarchiczny. Na szczycie sys-
temu znajduj si« tzw. Top-Level-Doma-
ins (TLD), z ktrych pewna cz«æ jest juý
zaliczana do powszechnych dbr kultural-
nych (np. domeny .com i .pl). Te ostatnie
reprezentuj dwie rýne grupy zdefinio-
skomplikowanej
postaci
martin@poczta.chip.pl
.
175
internet
Regu¸y syntaktyczne
O
internet
Protoko¸y internetowe
Naukowa i Akademicka Sie Komputerowa
zajmuje si« admini-
stracj domeny .pl. W udost«pnionej przez t« instytucj« bazie
danych moýemy sprawdzi, czy wybrana domena .pl zosta¸a
juý przez kogoæ zarejestrowana. Na przedstawionym zdj«ciu
wida wynik wyszukiwania has¸a ãchip.plÓ
operatorowi interne-
towemu. Takie roz-
wizanie ma sens
g¸wnie w przypadku
wi«kszych instytucji
dysponujcych roz-
proszon struktur
informatyczn, ktre
chc wprawdzie po¸-
czy w jedn Second-
-Level-Domain kilka
oddzia¸w lub bu-
dynkw, ale kaýda
z tych jednostek ma
mie moýliwoæ ad-
ministrowania w¸as-
n Third-Level-Do-
main. Na tej w¸aænie
zasadzie tworzone s
takie nazwy domen,
jak
cri.reston.va.us
,
ktr obs¸uguje Com-
puter Research Institute (cri) na Uniwer-
sytecie Reston (reston) w amerykaÄskim
stanie Virginia (va.us).
zapytania pochodzce ze stacji roboczych
(klientw) s przekazywane do drugiego
z nich.
Same strefy reprezentowane s na serwe-
rze przez tzw. Zone-Files, czyli zwyk¸e pli-
ki ASCII, w ktrych znajduj si« wykazy
nazw wszystkich hostw wyst«pujcych
w ramach danej domeny wraz z odpowia-
dajcymi im adresami IP. Ponadto w tym
miejscu mog by zdefiniowane poszczegl-
ne subdomeny naleýce do bieýcej dome-
ny oraz inne serwery DNS, jeýeli dana sub-
domena tworzy samodzieln stref« na in-
nym serwerze DNS. Korzystajc ze zbioru
Zone-File, serwer taki moýe wi«c udziela
informacji dla wszystkich zawartych w nim
domen. Serwery DNS mog ponadto wy-
korzystywa kilka rýnych Zone-Files.
Zadania Root-Serverw
Na szczycie ca¸ej struktury systemu DNS
znajduj si« tzw. Root-Level-Servers, kt-
re znajduj si« w Stanach Zjednoczonych
i pod¸czone s do duýych magistral
(Backbones), stanowicych ãkr«gos¸upÓ
ca¸ego Internetu. W tym miejscu utrzymy-
wane s niegeograficzne Top-Level-Do-
mains, ale rzadko definiuje si« tu konkret-
ne komputery hostw. Zamiast tej infor-
macji dla poszczeglnych subdomen typu
ibm.com czy white-house.gov wskazywa-
ne s tylko odpowiednie serwery DNS,
ktre administruj dan stref i znajduj-
cymi si« w niej hostami i subdomenami.
Podobnie dzieje si« rwnieý w przypadku
domen geograficznych, ktrych Second-
-Level-Domains w poszczeglnych kra-
jach s obs¸ugiwane przez centralnego ad-
ministratora, troszczcego si« teý o odpo-
wiednie zbiory Zone-Files.
Taka domena jest okreælana mianem
Second-Level-Domain. W praktyce do-
mena ta mog¸aby nosi rwnieý nazw«
chip.com
, gdyby redakcja pisma zareje-
strowa¸a j nie w kategorii geograficznej
.PL, ale w komercyjnej. Oprcz tej alter-
natywy nie ma juý w¸aæciwie ýadnych in-
nych moýliwoæci wyboru. Nie moýna
uýy innej domeny geograficznej, gdyý
nie jest dozwolone rejestrowanie si« w ra-
mach domeny innego kraju (chyba ýe
znajduje si« w nim dany serwer). Zastrze-
ýone s rwnieý ãznaczenioweÓ domeny
TLD: .mil Ð dla serwerw armii Stanw
Zjednoczonych, .edu Ð dla amerykaÄ-
skich instytucji edukacyjnych, oraz .gov
Ð dla jednostek administracji USA.
W tym miejscu wyranie wida amery-
kaÄskie pochodzenie systemu DNS. Cho-
ciaý struktura ta jest obecnie dost«pna dla
wszystkich krajw æwiata, to w momencie
powstawania Internetu Amerykanie byli
jedynymi, ktrzy intensywnie korzystali
z jego zasobw, i pierwszymi, ktrzy do-
konywali rejestracji domen TLD.
PrzestrzeÄ nazw systemu DNS nie koÄ-
czy si« jednak na drugim poziomie. W struk-
turze tej moýe bowiem funkcjonowa nie-
mal dowolna liczba kolejnych poziomw.
Opisywana hierarchia ma æcis¸y zwizek
z podzia¸em stref pomi«dzy poszczeglne
serwery DNS. Ten, kto zarezerwowa¸ dla
siebie Second-Level-Domain, otrzymuje
bowiem jednoczeænie prawo do tworzenia
w jej ramach kolejnych subdomen i admi-
nistrowania nimi. Z faktem tym wiýe si«
oczywiæcie rwnieý instalacja serwera DNS
lub zlecenie tego zadania swemu
Zalety struktury drzewiastej
G¸wn zalet systemu hierarchicznego
jest to, ýe stwarza mniej konfliktw
nazw niý system ãp¸askiÓ, jednowymia-
rowy. Nazwy domen
chip.com
i
chip.pl
rýni si« mi«dzy sob tak samo jak
chip.pl
i
chip.vogel.pl
, gdyý naleý do
rýnych domen nadrz«dnych. Inna za-
leta tego systemu wiýe si« ze wspo-
mnianym juý wczeæniej podzia¸em stref.
Pod poj«ciem strefy naleýy rozumie
jedn lub kilka domen wraz z subdome-
nami, ktre s administrowane przez je-
den serwer DNS.
åciæle rzecz biorc,
zawsze istniej przy-
najmniej dwa kompu-
tery, ktre mog
udziela informacji
dotyczcych okreælo-
nej strefy. Koncepcja
systemu DNS zak¸ada
bowiem, ýe w celu za-
pewnienia niezawod-
noæci pracy, oprcz
podstawowego DNS-
-Servera (Primary),
musi by zawsze okre-
ælony takýe serwer za-
pasowy (Secondary
DNS-Server). W przy-
padku awarii lub zbyt
duýego obciýenia
pierwszego serwera
O
179
W przeciwieÄstwie do domen narodowych (np. polskiej .pl)
rezerwacji domen z identyfikatorem .com dokonuje si«
za poærednictwem serwera webowego serwisu InterNIC,
dost«pnego pod adresem
/
176
luty 2/99
internet
internet
Protoko¸y internetowe
Ze wzgl«du na fakt, ýe kaýdy serwer
DNS zna nazw« swojego serwera nad-
rz«dnego, zapytania DNS mog czasem
trafi rwnieý do Root-Level-Servera.
Dzieje si« tak wwczas, gdy ýaden z na-
potkanych wczeæniej serwerw DNS nie
ma w swojej pami«ci podr«cznej poszu-
kiwanej nazwy hosta lub nie dysponuje
zbiorem Zone-File dla odpowiedniej do-
meny. W sytuacji gdy takýe Root-Level-
Servers nie potrafi zidentyfikowa ad-
resata konkretnego zapytania, korzysta-
j z pomocy znanych im serwerw DNS
odpowiedzialnych za dan domen« Top-
Level lub Second-Level. Dzi«ki takiemu
rozwizaniu otrzymane zapytanie moýe
by zawsze przekazane do w¸aæciwego
serwera.
W najgorszym przypadku zapytanie
DNS w«druje wi«c poprzez kilka serwe-
rw do poziomu Root-Level-DNS-Server,
aby potem za poærednictwem jednego lub
kilku nast«pnych serwerw dotrze do
w¸aæciwej domeny. Tutaj trafia wreszcie
do serwera DNS, ktry obs¸uguje hosta
naleýcego do poszukiwanej subdomeny
(lub nawet sub-sub-sub-subdomeny).
Operatorzy sieciowi wymieniaj jednak
mi«dzy sob swoje Zone-Files, dzi«ki cze-
mu droga do kompetentnego serwera
DNS bardzo rzadko jest aý tak d¸uga.
rejestracji domen w hierarchii .pl moýna
znale na stronie
/.
Jeæli nie zamierzamy sami uruchamia
serwera DNS, wszystkie formalnoæci zwi-
zane z rejestracj domeny powinien za nas
za¸atwi dostawca us¸ug internetowych,
ktremu zlecimy prowadzenie dla nas
takiego serwera.
ny (nazwa firmy, adres kontaktowy) lub
informacj« o tym, ýe nie jest ona jeszcze
zarejestrowana. Nazwa takiej strony in-
formacyjnej pochodzi od unixowego
programu WHOIS, umoýliwiajcego
pod¸czenie si« do systemu DNS z pozio-
mu linii poleceÄ.
Jeæli chcemy obecnie zarezerwowa
sobie domen« z zakresu np. pl, to musi-
my za poærednictwem swojego operato-
ra przedstawi adres IP, pod ktrym ma
by dost«pny serwer tej domeny. Takie
rozwizanie ma zapobiega masowemu
rezerwowaniu atrakcyjnych nazw przez
osoby, ktre nie maj wcale zamiaru wy-
korzysta ich do prezentacji informacji
w Internecie (WWW czy FTP). Przez pe-
wien czas sprytni ãbiznesmeniÓ mogli bo-
wiem niele zarabia, rezerwujc sobie
jako nazwy domen znane znaki firmowe
Najpierw sprawdmy,
potem rezerwujmy
Zanim z¸oýymy wniosek o rejestracj« do-
meny, powinniæmy upewni si«, czy do-
mena ta nie zosta¸a juý przydzielona ko-
muæ innemu. Kaýda instytucja rejestruj-
ca ma obowizek udost«pnia w tym ce-
lu stron« WWW ãWHOISÓ, na ktrej
moýemy wpisa planowan nazw« w¸a-
snej domeny. Jako odpowied otrzyma-
my wwczas dane w¸aæciciela tej dome-
O
180
podstawy
Wi«cej informacji na temat serwerw DNS
Bastiony Internetu
Takim mianem moýna okreæli interne-
towe Root-Level-Servery, do ktrych
trafiaj te zapytania dotyczce domen,
z ktrymi wczeæniej nie mg¸ poradzi
sobie ýaden z niýszych rang serwerw
DNS. Kaýdy taki serwer musi wi«c zna
co najmniej adresy IP odpowiednich Ro-
ot-Level-Serverw. W celu lepszego roz-
k¸adu obciýenia do dyspozycji uýyt-
kownikw pozostaje dziewi« serwe-
rw tego typu (oznaczonych literami od
A do I). Jeæli wszystkie te komputery ule-
gn awarii lub zostan unieruchomio-
ne na skutek sabotaýu, komunikacja
w Internecie moýe sta si« prawdziwym
problemem.
zdarzy np. przy analizowaniu tworzo-
nych automatycznie przez serwery
WWW statystyk dotyczcych obs¸ugi-
wanych klientw. Z uwagi na fakt, ýe
serwery te znaj tylko ich adresy IP, to
aby uzyska dodatkowe informacje
o pochodzeniu poszczeglnych wywo-
¸aÄ, naleýy dokona konwersji numerw
na nazwy.
System DNS oferuje do tego celu funk-
cj« Inverse Lookup, ktra po wczeæniej-
szym przekszta¸ceniu do specjalnej po-
staci danego adresu IP korzysta ze stan-
dardowego mechanizmu DNS. Prze-
kszta¸cenie to polega na odwrceniu ko-
lejnoæci poszczeglnych liczb w adresie
IP i potraktowaniu go jako subdomeny
w ramach specjalnej domeny ãin-addr.ar-
paÓ. Aby np. znale nazw« hosta o ad-
resie IP 213.168.65.3, do systemu DNS
musi by skierowane zapytanie o adres
3.65.168.213.in-addr.arpa. Przy odrobi-
nie szcz«æcia otrzymamy wwczas jako
odpowied nazw« danego hosta oraz je-
go domeny; nie kaýdy bowiem serwer
DNS ujawnia takie informacje. Tak for-
m« zapytania moýna przecieý wykorzy-
sta rwnieý do æledzenia poszczegl-
nych domen i uzyskiwania informacji
o nazwach funkcjonujcych w ich ramach
hostw. Administrator serwera DNS de-
cyduje wi«c na poziomie strefy, czy funk-
cja Inverse Lookup jest w niej dozwolo-
na, czy teý nie.
Administrowanie nazwami
Zarzdzanie poszczeglnymi domenami
jest zadaniem bardzo pracoch¸onnym,
gdyý na æwiecie jest juý zarejestrowanych
ponad p¸ miliona Second-Level-Doma-
ins. Dla rýnych domen Top-Level istnie-
j ponadto rýne instytucje rejestrujce,
ktre przyjmuj zamwienia na domeny,
przydzielaj wybrane nazwy, wprowadza-
j je do odpowiednich Zone-Files i obs¸u-
guj serwery DNS, ktre na podstawie
tych plikw udzielaj w¸aæciwych infor-
macji. Dla niegeograficznych Top-Level-
-Domains Ð w¸cznie z najwaýniejsz do-
men .com Ð funkcj« t« pe¸ni instytucja In-
terNIC, ktrej witryna webowa jest do-
st«pna pod adresem rs.internic.net.
Do marca 1998 roku rejestracja dome-
ny .com i jej obs¸uga przez pierwsze dwa
lata kosztowa¸a 100 dolarw, zaæ za kaý-
dy kolejny rok trzeba by¸o p¸aci po 50
dolarw. Od kwietnia 1998 roku obowi-
zuje juý obniýona taryfa: 70 dolarw za
pierwsze dwa lata eksploatacji i 35 dola-
rw za kaýdy nast«pny rok.
Domen .pl zarzdza organizacja
Naukowa i Akademicka Sie Kompu-
terowa. Dok¸adne informacje dotyczce
Nazwa Root-Servera
Adres IP
A.ROOT-SERVERS-NET
198.41.0.4
B.ROOT-SERVERS-NET
128.9.0.107
C.ROOT-SERVERS-NET
192.33.4.12
D.ROOT-SERVERS-NET
128.8.10.90
E.ROOT-SERVERS-NET
192.203.230.10
F.ROOT-SERVERS-NET
39.13.229.241
G.ROOT-SERVERS-NET
192.112.36.4
H.ROOT-SERVERS-NET
128.63.2.53
I.ROOT-SERVERS-NET
192.36.148.17
Inverse Lookup
Uzyskiwanie w¸aæciwego adresu IP na
podstawie nazwy hosta jest g¸wnym
zadaniem systemu DNS. Czasami chce-
my jednak wykona odwrotne zadanie Ð
znajc adres IP, ustali nazw« hosta i je-
go domeny. Taka sytuacja moýe si«
179
internet
internet
Protoko¸y internetowe
podstawy
oficjalne pismo, w ktrym zak¸ada utworze-
nie siedmiu nowych Top-Level-Domains
oznaczonych symbolami .firm, .store, .web,
.arts, .rec, .info i .nom. Znalaz¸a si« tam rw-
nieý propozycja utworzenia moýliwie duýej
liczby prywatnych instytucji rejestrujcych
domeny DNS, co ma spowodowa powsta-
nie w tym sektorze konkurencji i zapewni
utrzymanie niskich cen za rejestracj« i p-
niejsz administracj« domen.
Na razie jednak rzd USA przed¸uýy¸ o dwa
lata wygasajc 30 wrzeænia umow« z NSI
(InterNIC) na zarzdzanie domenami com.,
net. i org. Poczwszy od kwietnia 1999 r.
na rynek wejdzie pi« kolejnych firm,
rejestrujcych nazwy w wymienionych do-
menach. Jednym z warunkw przed¸uýenia
umowy z NSI jest przed¸oýenie do dyspo-
zycji rzdu USA wszystkich zgromadzonych
dokumentacji, danych i programw zwi-
zanych z obs¸ug spornych domen. Mate-
ria¸y te maj zosta przekazane nowej orga-
nizacji, ktra nadzorowa b«dzie funkcjo-
nowanie firm rejestrujcych.
Budowa adresw IP
Z uwagi na fakt, ýe na 32 bitach adresu IP
musi znale si« zarwno identyfikator sie-
ci (Net-ID), jak i identyfikator hosta (Host-
ID), pojawia si« pytanie, jak wiele bitw na-
leýy przeznaczy na kaýd z tych informa-
cji. Im wi«cej bitw zarezerwujemy na Net-
-ID, tym wi«cej podsieci b«dzie mog¸o
funkcjonowa w przestrzeni adresowej IP.
W takiej sytuacji pozostanie jednak mniej
bitw na numer Host-ID, co oznacza, ýe do
danej podsieci b«dzie moýna pod¸czy
mniej hostw. Ze wzgl«du na to, ýe Inter-
net powinien obejmowa zarwno duýe,
jak i ma¸e sieci, kwestia ta nie zosta¸a roz-
strzygni«ta jednoznacznie: utworzono bo-
wiem trzy klasy adresw IP (A, B i C).
We wszystkich tych klasach d¸ugoæ nu-
meru Net-ID jest wi«ksza niý Host-ID.
Adresy klasy A s przeznaczone dla naj-
wi«kszych sieci, klasy B Ð dla sieci o æred-
niej wielkoæci, a C Ð dla sieci mniejszych.
Na podstawie najbardziej znaczcych bi-
tw adresu IP oprogramowanie interne-
towe rozpoznaje klas«, do ktrej naleýy
dany numer.
Regu¸om tym nie podlegaj dwa specjal-
ne adresy IP, z ktrymi mieliæmy juý moýe
kiedyæ do czynienia: 127.0.0.1 oraz
127.1.1.1. Oba s zarezerwowane dla funk-
cji ãLoopbackÓ i oznaczaj tego samego ho-
sta. Jeæli np. przegldarka WWW ma skon-
taktowa si« zserwerem http umieszczonym
na tym samym komputerze, nie musimy
zna ani nazwy domeny, ani konkretnego
adresu IP Ð wystarczy jako odpowiedni ad-
3 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 0 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
A0
Net-ID
Host-ID
127 sieci Ð kaýda o maksymalnej
liczbie 16 milionw uýytkownikw
Wojenny rodowd
Zapewne niewiele osb zdaje sobie dziæ
spraw« z tego, ýe Internet zacz¸ funkcjo-
nowa w po¸owie lat siedemdziesitych ja-
ko projekt badawczy armii Stanw Zjed-
noczonych. Projekt ten straci¸ swj militar-
ny charakter dopiero pod koniec lat osiem-
dziesitych, gdy wojsko wycofa¸o si« z je-
go pilotowania, a sie zacz«¸a zwi«ksza
swj zasi«g Ð najpierw w Ameryce, a potem
w Azji i Europie. Dopiero wwczas pier-
wotna sie ARPA-Net przekszta¸ci¸a si«
w Internet, ktry funkcjonuje do dzisiaj.
Chociaý techniczne podstawy wsp¸cze-
snego Internetu zosta¸y ustalone jeszcze
w epoce ãmilitarnejÓ, to nadal Ð mimo po-
wstania nowoczesnych programw us¸u-
gowych i dodatkowych struktur Ð s one
bardzo wyranie widoczne. Podstawowym
wymogiem, jaki wojsko postawi¸o przed
now sieci, by¸a bowiem decentralizacja.
Takie rozwizanie mia¸o sprawi, ýe ýaden
pojedynczy atak jdrowy przeciwnika nie
mg¸by unieruchomi ca¸ej instalacji.
W konsekwencji wsp¸czesny Internet
nie jest fizycznie ýadn samodzieln sieci,
lecz zwizkiem wielu mniejszych, juý istnie-
jcych. Do tej oglnoæwiatowej struktury
mog wi«c naleýe zarwno ma¸e sieci lo-
kalne (LAN) z kilkoma pecetami, jak i duýe
sieci dysponujce wieloma tysicami stacji
roboczych. Ide takiego rozwizania by¸o to,
ýe kaýdy komputer pracujcy w dowolnej
cz«æci Internetu moýe nawiza ¸cznoæ
z dowolnym innym uýytkownikiem Sieci.
B
1
Net-ID
Host-ID
16 000 sieci Ð kaýda o maksymal-
nej liczbie 65 000 uýytkownikw
C
1
00
Net-ID
Host-ID
2 miliony sieci Ð kaýda o maksy-
malnej liczbie 256 uýytkownikw
Tak wyglda struktura adresu IP w poszczeglnych klasach A, B i C
Dane aplikacji
Aplikacja
internetowa
Dowolna struktura
Nag¸wek TCP
Dane TCP
Segment TCP
Nag¸wek IP Nag¸wek TCP
Dane TCP
Nag¸wek Pakiet IP Za¸cznik
Interfejs
sprz«towy
ücze komunikacyjne (Ethernet, SLIP, PPP, itp.)
Dane aplikacji s umieszczane w pakietach TCP, ktre z kolei wchodz w sk¸ad
pakietw IP
lub inne atrakcyjne has¸a. Gdy jakaæ fir-
ma chcia¸a pniej wykorzysta dla sie-
bie okreælon nazw«, musia¸a odkupi
dan domen« od takiego ãhandlowcaÓ
lub prbowa odzyska prawo do niej na
drodze sdowej. W kilku przypadkach to
drugie rozwizanie okaza¸o si« nawet
skuteczne.
Rozwizania na przysz¸oæ
Chociaý system DNS dzia¸a niezawodnie
i codziennie obs¸uguje miliony zapytaÄ, to
za kulisami trwaj obecnie gorce dyskusje
nad nowym sposobem administrowania sys-
temem oraz nad dodaniem kolejnych domen
Top-Level. Na pocztku 1997 roku organi-
zacja ISOC (Internet Society) opublikowa¸a
180
luty 2/99
internet
  [ Pobierz całość w formacie PDF ]