Przeciw stereotypom. Rozszerzenie Unii Europejskiej o Polskę, Książki Tekstowe

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Przeciw stereotypomRozszerzenie Unii Europejskiej o PolskęWitold M. OrtowskiPełnomocnik Rzšdu do Spraw Negocjacji o Członkostwo RP w Unii Europejskiej Kancelaria Prezesa Rady MinistrówPełnomocnik Rzšdudo Spraw Negocjacji o CzłonkostwoRzeczypospolitej Polskiej w Unii EuropejskiejKancelaria Prezesa Rady Ministrów Aleje Ujazdowskie 1/3, 00-583 WarszawaWydanie pierwsze, maj 2001 (c) Urzšd Komitetu Integracji EuropejskiejRedaktor serii DEBATA: dr Ewa Kubis Korekta: Elżbieta Nowicka Aktualizacja danych: Piotr Serafin Opracowanie techniczne: Monika JanusPublikacja sfinansowana ze rodków budżetowych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej w ramach "Programu Informowania Społeczeństwa. Integracja Polski z Uniš Europejskš"Opracowanie graficzne i logo: Piotr Mysłakowski, Warszawa Projekt okładki: Dominika Raczkowska, Warszawa Druk: Dom Wydawniczy ELIPSA, WarszawaISBN 83-7151-437-9SPIS TRECISłowo wstępne Pełnomocnika Rzšdu do Spraw Negocjacjio Członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej ........... 7Streszczenie ............................................... .9Wstęp ................................................... .151. Deficyt informacji ......................................... .19Jak walczyć z wiatrakami? Stereotypowe opinie o Polsce ....... .19Krótka dygresja historyczna ............................ .23Lista obaw ........................................ .262. Gra z niezerowš sumš wygranych. Polska i dobrobyt w Europie ........ .29O czym warto pamiętać przy pomiarze kosztów i korzyci ...... .30Korzyci: nieporozumienie co do skali .................... .33Rachunek korzyci .................................. .37Rozkład korzyci netto. Kto zyskuje, kto traci ............... .40Inwestycja korzystna dla obu stron ....................... .423. Ograniczone koszty, dobra inwestycja. Polska i budżet Unii Europejskiej . . .45 Błędy w rozumowaniu ............................... .45Skala kosztów: spojrzenie z dystansu ..................... .48Efekty regionalne. Najbardziej potrzebujšcy nie stracš .......... .534. Wiele hałasu o nic. Migracje z Polski do Unii Europejskiej ............ .57Skšd się biorš lęki? Przyczyny i efekty migracji .............. .58Dlaczego migracje z Polski nie będš aż tak duże ............. .60Dlaczego zachodnia Europa nie ma powodu do obaw ......... .64Czego zachodnia Europa powinna się obawiać .............. .66Kilka wniosków .................................... .695. Droga ku normalnoci. Europeizacja polskiego rolnictwa ............. .71Dwa (sprzeczne) typy obaw ............................ .71Błšd w rozumowaniu: skala zatrudnienia w rolnictwie ......... .73Błšd w rozumowaniu: rodzaj problemów rozwojowych ........ .76Błšd w rozumowaniu: polskie rolnictwo i budżet WPR ......... .78Problem bez precedensu? ............................. .816. Wizja i zdecydowanie. Dlaczego rozszerzenie musi objšć Polskę ........ .83O czym warto pamiętać ............................... .83Jak wiele zależy od Polski? ............................ .86Zakończenie. Kilka uwag o przyszłoci ............................ .89Aneks: Obliczenia symulacyjne z wykorzystaniem modelu MILLENIUM ...... .96Model ........................................... .96Scenariusze symulacyjne .............................. .97SPIS RYSUNKÓWRysunek l. Spełnienie przez Polskę kryteriów kopenhaskich:opinia społeczeństw (na podstawie badań ankietowych we Francji,w Niemczech i Hiszpanii) ................................... .20Rysunek 2. Czy polska gospodarka jest zdolna do wzrostu? .............. .22Rysunek 3. Czy Polska jest krajem niespotykanej w UE korupcji? .......... .22Rysunek 4. Wsparcie rozwoju: precedensy z historii Europy ............. .24Rysunek 5. Polski sukces gospodarczy lat 90.:poczštki procesu konwergencji ............................... .25Rysunek 6. Lista obaw: dlaczego zachodni Europejczycybojš się Polski w UE? ...................................... .26Rysunek 7. Czy można liczyć na pojawienie się dynamicznychefektów integracji? ......................................... .36Rysunek 8. Korzyci gospodarcze z rozszerzenia: wyższy wzrost PKB ....... .40Rysunek 9. Rozszerzenie: kto zyskuje najwięcej w Piętnastce? ............ .42Rysunek 10. Korzyci większe od kosztów. Rozkład efektówrozszerzenia między sektory instytucjonalne ...................... .52Rysunek 11. Powodzenie transformacji a poziom płacw krajach Europy rodkowej i Wschodniej ....................... .61Rysunek 12. Czy Polacy sš narodem emigrantów? Perspektywy rozwojukraju a skala migracji ....................................... .63Rysunek 13. Rozbrajanie bomby: potencjał migracyjny a wzrost gospodarczy . .68Rysunek 14. Nieporozumienie co do skali polskiego rolnictwa:udział sektora nieaktywnego we wszystkich raportowanych przez statystykę gospodarstwach rolnych ......................... .74Rysunek 15. Udziały polskiego rolnictwa w PKB i zatrudnieniu -bardziej podobne do reszty Europy, niż się sšdzi ................... .76Rysunek 16. Problem bez precedensu? Spadek udziału zatrudnieniaw rolnictwie w długim okresie w czterech krajach Unii Europejskiej ..... .81Rysunek 17. Wzrost gospodarczy szybszy niż u sšsiadów. ............... .84Rysunek 18. Gra o znacznie mniejszych wygranych: rozszerzenie bez Polski . . .87SPIS TABELTabela l. Koszt rozszerzenia Unii Europejskiej na tle programów wsparciarozwojowego w najnowszej historii Europy ....................... .49Tabela 2. Wyniki eksperymentów symulacyjnych dotyczšcych scenariuszyrozszerzenia Unii Europejskiej ................................ .99Tabela 3. Wyniki eksperymentów symulacyjnych dotyczšcych scenariuszyrozszerzenia Unii Europejskiej: z Polskš czy bez Polski? ............. .100Warszawa, 11 maja 2001 r.Szanowni Państwo,Z prawdziwš przyjemnociš przedstawiam Państwu kolejnš publikację z cyklu "Debata", wchodzšcš w skład programu informacyjnego prowadzonego pod hasłem Zrozumieć negocjacje. Autor opracowania, które trzymajš Państwo w rękach, postawił przed sobš ambitne zadanie zmierzenia się z obiegowymi, stereotypowymi poglšdami funkcjonujšcymi w opinii społeczeństw państw członkowskich Unii Europejskiej, w większoci dla Polski niekorzystnymi. Tymczasem jestemy jednym z najważniejszych państw kandydujšcych, nie tylko ze względu na rolę politycznš, ale i gospodarczš, jakš odgrywamy w regionie. Co więcej, trudno zauważyć znaczšce różnice jakociowe między państwami kandydujšcymi - wszystkie przechodzš transformację gospodarczš oraz prowadzš intensywne prace dostosowawcze zwišzane z procesem akcesyjnym. Wreszcie, aby rozszerzenie UE okazało się naszym wspólnym sukcesem, konieczne jest skonfrontowanie przesšdów z obiektywnymi faktami, a co za tym idzie - racjonalne udowodnienie, że wiele z prezentowanych obaw nie ma podstaw.Mam nadzieję, że argumenty zaprezentowane przez prof. Witolda M. Orłowskiego, wpływajšc na zmianę postrzegania naszego kraju przez społeczeństwa państw członkowskich UE, przyspieszš proces rozszerzenia o nowe kraje z Europy rodkowej i Wschodniej.Jan KułakowskiSekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Pełnomocnik Rzšdu do Spraw Negocjacji o Członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii EuropejskiejSTRESZCZENIEJednym z największych problemów wišżšcych się z członkostwem Polski i innych krajów Europy rodkowej i Wschodniej w Unii Europejskiej jest powszechny w zachodniej Europie deficyt informacji, a w konsekwencji niskie społeczne poparcie dla procesu rozszerzenia. Generalnie rzecz bioršc, społeczeństwa krajów UE nie wiedzš o tym, że większoć krajów kandydackich spełnia - lub jest na dobrej drodze do spełnienia - trzech kluczowych kryteriów kopenhaskich: funkcjonowania stabilnej demokracji, funkcjonowania gospodarki rynkowej zdolnej do sprostania konkurencji oraz zdolnoci do przyjęcia acquis communautaire. Skutkiem tego deficytu informacji jest funkcjonowanie wielu obiegowych opinii i stereotypów, które rodzš obawy przed rzekomymi katastrofalnymi rezultatami akcesji o kraje Europy rodkowej i Wschodniej. W przypadku Polski obawy te dotyczš w szczególnoci spodziewanej, wielkiej skali kosztów budżetowych rozszerzenia, niekontrolowanego wzrostu migracji, paraliżu instytucji unijnych, ogromnych kosztów integracji zacofanego rolnictwa oraz wzrostu przestępczoci.W tej publikacji starałem się zebrać te sporód funkcjonujšcych w obiegu społecznym zachodniej Europy stereotypowych opinii, które uważam za największe przeszkody dla procesu rozszerzenia Unii. Oto krótka lista najważniejszych, niekorzystnych dla obrazu Polski obiegowych i nieweryfikowanych opinii (cliches):Clicbe: członkostwo Polski w UE przyniesie nieznaczne korzyci gospodarcze obecnym członkom. To nieporozumienie wynika z kilku przyczyn. Po pierwsze, relatywnie niskie oceny pozytywnych efektów integracji opierajš się zazwyczaj wyłšcznie na szacunku tzw. efektów statycznych specjalizacji handlowej, która rzeczywicie w znacznej mierze już się dokonała w latach 90. wraz ze znoszeniem ceł. Pomija się natomiast najważniejsze efekty dynamiczne, tzn. szybki wzrost przepływu kapitału i inwestycji, prowadzšcy do przyspieszenia rozwoju gospodarczego Polski, a w lad za tym ogromnej intensyfikacji handlu z Uniš. Po drugie, nie uwzględnia się czynnika czasu. Korzyci z integracji rzeczywicie nie mogš być poczštkowo duże, ze względu na stosunkowo niski punkt startowy (mała skala wymiany handlowej), ale z czasem kumulować się będš do bardzo wysokiego poziomu (jak pokazujš obliczenia symulacyjne, po 10 latach z pewnociš będš one już zauważalne i w zachodniej Europie). Po trzecie, skalę korzyci trzeba porównywać nie z obecnym status quo, ale z hipotetycznš sytuacjš fiaska rozszerzenia, które mu... [ Pobierz całość w formacie PDF ]