Przeciwdziałanie dyskryminacji w Polsce. Aspekty prawne i instytucjonalne (2004), SOCJOLOGIA, PSYCHOLOGIA,

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Przeciwdziałanie
w Polsce
Aspekty prawne i instytucjonalne
Wdrożenie wspólnotowego prawa
anty-dyskryminacyjnego w Polsce
dyskryminacji
Przeciwdziałanie
w Polsce
Aspekty prawne i instytucjonalne
Wdrożenie wspólnotowego prawa
anty-dyskryminacyjnego w Polsce
dyskryminacji
Opracowanie graficzne: Marcin Władyka / studio headmade
Publikacja powstała w Sekretariacie Pełnomocnika Rządu
do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn jako część projektu
„Wdrożenie wspólnotowego prawa anty-dyskryminacyjnego w Polsce"
realizowanego w ramach Wspólnotowego Programu Działań
na rzecz zwalczania dyskryminacji 2001-2006.
Publikacja współfinansowana przez Komisję Europejską.
Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za treść publikacji
Warszawa 2004
„Cywilizacja powinna być oceniana przez jej stosunek do mniejszości”
Mahatma Ghandi
To właśnie stopień realizacji praw osób należących do różnych mniejszości żyjących w państwie
jest istotną miarą jego demokracji. Stworzenie warunków i gwarancji, które pozwoliłyby członkom
mniejszości na pełną realizację przysługujących im praw przy jednoczesnym równoprawnym
funkcjonowaniu w społeczeństwie i zachowaniu własnej tożsamości, ma dla współczesnych państw
podstawowe znaczenie.
Równe traktowanie stanowi nie tylko fundament koncepcji praw człowieka, ale jest także kamieniem
węgielnym demokracji. Dzisiaj niepowtarzalność i indywidualizm każdego człowieka jest i powinien
być wartością rzeczywiście chronioną przez wszystkie współczesne państwa. Standardy wypra-
cowane w ramach demokratycznych systemów prawnych i politycznych zorientowane są dzisiaj
na jednostkę – na jej indywidualizm i niepowtarzalność. Gwarantują, że bez względu na to, jakiej
jesteśmy rasy, jakie jest nasze pochodzenie etniczne, religia, przekonania, wiek, stopień spraw-
ności czy orientacja seksualna, każdy z nas ma prawo do swojej odmienności i prawo do bycia
traktowanym na równi z innymi. Dzisiaj cechy nas różniące są wartością i nie mogą być przyczyną
niesprawiedliwego czy różnicującego traktowania. Wypracowane standardy nie tylko gwarantują
poszanowanie inności, ale i zabezpieczają funkcjonowanie każdej bez wyjątku jednostki w takiej
rzeczywistości prawnej i społecznej, która pozwoli mu na równi z innymi korzystać z demokracji.
Broszura, którą oddajemy w Państwa ręce, mówi właśnie o współczesnych standardach funkcjono-
wania w społeczeństwie, których każdy z nas oczekuje – respektujących naszą inność i nie czyniących
z niej przesłanki gorszego położenia – standardach niedyskryminacji.
3
Izabela Jaruga-Nowacka
Pełnomocnik Rządu do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn
Pełnomocnik Rządu do Spraw
Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn
Pełnomocnik Rządu do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn został ustanowiony w 2001 r.
Na podstawie rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2002 Nr 96, poz. 849) Rada Ministrów
czasowo poszerzyła kompetencje Pełnomocnika o promowanie, inicjowanie, realizowanie albo
koordynowanie realizacji rządowych programów mających na celu przeciwdziałanie dyskryminacji
z przyczyn rasy, pochodzenia etnicznego, religii, przekonań, wieku oraz orientacji seksualnej.
Pełnomocnik realizuje zadania z zakresu upowszechniania wiedzy na temat dyskryminacji i jej
przejawów oraz metod i strategii przeciwdziałania jej występowaniu, a także współpracy z właści-
wymi organami administracji publicznej, organizacjami pozarządowymi i instytucjami. Ponadto
do jego kompetencji należy inicjowanie, opiniowanie oraz opracowanie projektów aktów prawnych
i innych dokumentów rządowych mających na celu przeciwdziałanie dyskryminacji.
Realizując te kompetencje, w 2003 r. Pełnomocnik przystąpił do Wspólnotowego Programu Działań
na rzecz zwalczania dyskryminacji (Community Action Programme to combat discrimination
2001-2006). W Sekretariacie Pełnomocnika realizowany jest projekt „Wdrożenie wspólnotowego
prawa anty-dyskryminacyjnego w Polsce”, którego głównym celem jest podniesienie świadomości
w kwestiach przeciwdziałania dyskryminacji. Projekt jest współfinansowany przez Komisję Europejską.
W sierpniu 2003 r. Sekretariat Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn
rozpoczął realizację półtorarocznego projektu twinningowego w ramach programu PHARE 2002
„Wzmacnianie polityki anty-dyskryminacyjnej”. Partnerem w tym projekcie jest austriacki Instytut
Praw Człowieka im. Ludwiga Boltzmanna. Projekt zakłada m. in. analizę polskiego prawa i praktyki
jego stosowania w zakresie zwalczania dyskryminacji z przyczyn m.in. rasy i pochodzenia etnicznego.
Na podstawie tej analizy mają zostać wypracowane wnioski i zalecenia, które pozwolą dostosować
prawo z ww. zakresu do wymogów stawianych przez Dyrektywę 2000/43/WE Rady Unii Europejskiej.
Projekt zakłada również przeprowadzenie szkoleń na temat mechanizmów powstawania i zwal-
czania zjawiska dyskryminacji. Szkolenia te mają na celu zwiększenie świadomości i wrażliwości
na te procesy u przedstawicieli takich grup zawodowych jak: policjanci, sędziowie, prokuratorzy,
adwokaci, inspektorzy pracy czy pracownicy oświatowi.
4
Sekretariat Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn koordynuje także
prace nad opracowaniem Krajowego Programu Przeciwdziałania Dyskryminacji Rasowej, Kseno-
fobii i Związanej z Nimi Nietolerancji, który jest rezultatem międzynarodowych zobowiązań Polski
w kwestii realizacji zaleceń zawartych w dokumentach końcowych Światowej Konferencji Przeciwko
Rasizmowi, zwołanej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych (Durban, 31 sierpnia
– 7 września 2001 r.).
Sekretariat Pełnomocnika uczestniczył również w pracach grupy roboczej ds. Inicjatywy Wspól-
notowej EQUAL. Polska przystąpi do realizacji EQUAL w styczniu 2005 r. Celem tej inicjatywy jest
testowanie i popieranie – poprzez współpracę ponadnarodową – nowych sposobów zwalczania
wszystkich form dyskryminacji i nierówności na rynku pracy, zarówno wobec osób zatrudnionych,
jak i poszukujących pracy. Wybrano pięć spośród dziewięciu tematów. Problemu dyskryminacji
i nierówności na rynku pracy, między innymi ze względu na pochodzenie narodowe lub etniczne,
dotyczą trzy tematy: „Promowanie rynku pracy otwartego dla wszystkich poprzez ułatwienie
wchodzenia i powrotu na rynek pracy osobom, które doświadczają dyskryminacji i nierówności
na rynku pracy”, „Wzmocnienie krajowej strategii gospodarki społecznej, w szczególności poprzez
podnoszenie jakości zatrudnienia oraz rozwój usług na rzecz społeczności lokalnych”, „Rozwój
systemu integracji społecznej i zawodowej osób, którym udzielono ochrony na terytorium RP
i repatriantów oraz wsparcie osób ubiegających się o status uchodźcy.”
[ Pobierz całość w formacie PDF ]