Przewodnik po Lublinie, bibliografia

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
We współczesnym Lublinie na każdym kroku czuje się otwar-
tość i życzliwość, właściwą miastom wtopionym przez wieki w
żywioły różnych kultur.
Historie zapisane w kamieniacH
Wędrówkę po Lublinie warto rozpocząć od Wieży Trynitarskiej,
z której widać malownicze stare miasto, rozciągnięte na wzgórzach:
Czwartek, Grodzisko, Zamkowym i Staromiejskim.
Na Wzgórzu Zamkowym stoi kamienna baszta obronna, najstarszy
zabytek (XIII w.) i znak długowieczności miasta. Zamek Lubelski, zbu-
dowany w manierze neogotyckiej (1828 r.) na ruinie siedziby królew-
skiej do 1954 r. był wiezieniem - miejscem kaźni Polaków w XIX wieku,
podczas II wojny światowej i w latach terroru stalinowskiego 1948 - 54.
Obecnie w murach Zamku ma siedzibę Muzeum Lubelskie.
Lubelskie Stare Miasto jest najlepiej zachowanym
miastem śre-
dniowiecznym
w Polsce. Na wzgórzu o pow. 7 ha mieści się 100
zabytkowych kamienic i budowli. Drogę do nich otwiera Brama
Krakowska (XIV), znak kulturowy Lublina i siedziba Muzeum
Historii Miasta.
Pośrodku Rynku Staromiejskiego stoi klasycystyczny Stary Ratusz
- niegdyś siedziba Tr ybunału Koronnego, a wokoło kamienice o rodo-
wodzie z XV wieku. Każda z nich, to osobna księga dziejów zapisana
w murach, bramach, oknach, podwórcach i piwnicach.
Pod Starym Miastem wije się podziemna trasa turystyczna,
prowadząca przez piwnice dawnych składów kupieckich i winiarni
i epoki rozwoju miasta.
modlitwa i sztuka
Bazylika Dominikanów pw. św. Stanisława B. M., należy do
najcenniejszych i najpiękniejszych zabytków sakralnych w Polsce.
Zadziwia renesansowa kaplica Firlejów z kunsztownie rzeźbionymi
nagrobkami i fresk
Sąd Ostateczny
namalowany na kopule kaplicy
Tyszkiewiczów. W barokowej Archikatedrze Lubelskiej (XVII w.)
ozdobą świątyni jest monumentalny fresk Józefa Mayera (1757)
i jeden z najwyższych w Polsce ołtarzy głównych, wyrzeźbiony
w czarnej gruszy libańskiej. Katedralny skarbiec kryje dzieła sztuki
złotnic zej najw yższej klasy. W kr yptach katedr y są chowani dostoj-
nicy kościelni i zasłużeni obywatele miasta.
uliczny salon miasta
Krakowskie Przedmieście, reprezentacyjna ulica Lublina, to ulu-
bione miejsce spotkań i zabaw mieszkańców i tur ystów. Do w yboru
jest wiele kawiarni, piwnic artystycznych i restauracji oraz słynna
cukiernia Semadeniego, założona przed 160 laty.
Nieopodal, przy Placu Łokietka stoi klasycystyczny Nowy Ratusz
- siedziba władz miasta. Z balkonu wieży ratuszowej, w południe
trębacz miejski gra hejnał lubelski.
Pobliski Plac Litewski jest syntetycznym albumem historii
nowożytnej. Na początku XIX w. służył wojskowym defiladom,
a dzisiaj świętom państwowym i religijnym. Historyczne wyda-
rzenia symbolizują stojące tu pomniki: Konstytucji 3 Maja, Unii
Lubelskiej, Józefa Piłsudskiego i Nieznanego Żołnierza.
W sąsiedztwie placu zabytkowe hotele: „Europa” i „Lubli-
nianka”, pałace arystokracji i wiele pięknych kamienic z początku
XX wieku.
miasto nauki
Najstarszą uczelnią Lublina była założona w 1567 żydowska
akademia talmudyczna, zwana w XX wieku Akademią Mędrców.
W 1918 roku powstał Katolicki Uniwersytet Lubelski, uczelnia o
wybitnych zasługach dla kultury humanistycznej. Jej studentem i
profesorem był Karol Wojtyła, późniejszy Papież Jan Paweł II. Od
ponad pó ł wieku w Lublinie mają siedzibę inne cenione uc zelnie:
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Akademia Medyczna oraz
Akademia Rolnicza. Od 2001 roku działa Europejskie Kolegium
Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów - zaczyn Uniwersytetu
Polsko-Ukraińskiego.
Przez cał y rok studenckie kluby i centra kultur y organizują nie-
z w ykłe spotkania, konferencje, koncer t y i festiwale, a kulminacją
są święta juvenaliowe:
Kulturalia, Kozienalia i Feliniady.
w tHeatrum mundi
Od wieków Lublin jest theatrum mundi - miastem spotkania
kultury i artystów: ludzi wrażliwych i poszukujących. Ma wie-
lokulturowe
genius loci
i rewolucyjną energię współczesnych
artystów. Teatr NN, usytuowany w Bramie Grodzkiej, wpisuje
kulturę Żydów we ...wspó łc zesność miasta, odkr y wa jego korze-
nie. Nagradzany na wielu festiwalach spektakl Teatru Proviso-
rium - Kompanii Teatr – „ Ferdydurke” wg Gombrowicza - to
osobne zjawisko w światowej kulturze teatru niezależnego
– off. Międzynarodowy Festiwal „Konfrontacje Teatralne”, co
roku prezentuje wybitne spektakle teatru autorskiego z róż-
nych kontynentów.
W starych murach klasztoru Dominikanów ma siedzibę lal-
kowy Teatr im. Andersena, który tworzy wybitne spektakle, o
oryginalnej formie i symbolicznej treści. Z Lublinem jest zwią-
zany Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice” - teatr etnicz-
nych źródeł kultury.
Natomiast autorski teatr Leszka Mądzika należy do najwy-
bitniejszych zjawisk współczesnego teatru ...i sztuk wizualnych
na świecie. Posługując się uniwersalnym znakiem plastycznym
Mądzik t worzy spektakle bez słów. Uż ywa światła, ruchu, kom-
pozycji odcieni bieli i czerni oraz muzyki.
w ogrodacH i na wsi lubelskiej
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej urzeka
urodą krajobrazu i bogactwem zgromadzonych okazów - ponad
6 000 gatunków roślin ze wszystkich stref klimatycznych świata.
W tym ukwieconym krajobrazie wyjątkowo urokliwie prezentuje
się staropolski dworek rodziny Kościuszków.
Muzeum Wsi Lubelskiej (skansen) – przechowuje i prezen-
tuje unikatowe zabytki budownictwa drewnianego subregionów
etnicznych Lubelszczyzny. Można tu zobaczyć kryte strzechą chaty
i zagrody, barokowy dwór szlachecki, karczmę, wiejski kościółek,
krytą gontem cerkiew greko-katolicką, oryginalny wiatrak „holen-
der” i warsztaty wiejskie: olejarnię, kuźnię.
kalendarium kulturalne (wybór)
• Koncerty Kolęd i Pastorałek Ars Chori (I), ul. Wallenroda 4a,
tel./fax 525 17 67, www.pzchio.lublin.pl
• Lubelskie Forum Sztuki Współczesnej im. Witolda Lutosławskiego (IV),
tel. 534 84 25, www.filharmonialubelska.pl
• Festiwal Teatrów Europy Środkowej Sąsiedzi (VI), ul. Peowiaków 12,
tel. 536 03 20, www.festiwal-sasiedzi.pl
• Festiwal Muzyki Dawnej Muzyka dawna w Lublinie (VI) -
ul. Bernardyńska 14a, tel./fax 53-208-53, www.mdk2.lublin.pl
• Międzynarodowy Festiwal Organowy (VI), ul. Jana Pawła II 11,
tel. 081 526 51 31, www.par.sw-rodziny.lublin.pl
• Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne im. I. Wachowiaka (VII),
ul. 1 Armii WP 3, tel. 532 78 43, www.zpit.lublin.pl
• Ogólnopolski Przegląd Hejnałów Miejskich (VIII),
ul. Nowo Rybna 4/28, tel. 532 37 86
• Z zagrody na jarmark... (IX), Muzeum Wsi Lubelskiej,
Al. Warszawska 96, tel. 533 85 13, www.skansen.lublin.pl
• Międzynarodowy Konkurs Muzyczny im. Paderewskiego dla
Niewidomych (co 3 lata – IX 2007), Rynek 17, tel./fax 532 84
19, www.wieniawski.lublin.pl
• Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Konfrontacje Teatralne” (X),
ul. Peowiaków 12, tel. 532 75 83, www.konfrontacje.pl
• Międzynarodowy Nieustający Festiwal Gitarowy (X),
ul. Okopowa 12/6a, tel./fax 534 92 80
• Wschodni Salon Sztuki (X), ul. Grodzka 3, tel./fax 532 20 76,
www.zpaplublin.pl
• Międzynarodowy Festiwal Kultury i Muzyki Orientalnej Orient Lublin
(X), ul. Radziszewskiego 16, tel. 533 32 01 wew. 121,
www.ack.lublin.pl
• Międzynarodowe Spotkania Teatrów Tańca (XI), ul. Peowiaków 12,
tel. 536 03 23, www.dancefestival.lublin.pl
• Międzynarodowy Festiwal Najstarsze Pieśni Europy (XI),
ul. Jezuicka 4/5, tel. 532 61 35
• Międzynarodowy Festiwal Młodego Kina Pełny Metraż (XI),
ul. Peowiaków 12, tel. 536 03 23,www.ck.lublin.pl
Od wieków Lublin pełni ważną rolę kulturową na pograniczu
Europy Zachodniej i Wschodniej. Przed wiekami krzyżowały się tu
szlaki kupieckie i dyplomatyczne, a dzisiaj trakty kulturowe, spoty-
kają się artyści, naukowcy, studenci i przemysłowcy.
Kiedy w 1317 r. Lublin otrzymał prawa miejskie, umocnił swoją
pozycję wśród ważnych miast Polski i Europy. Słynne jarmarki lubel-
skie przyciągały kupców z krain zakaukaskich, czarnomorskich, z
Litwy i z głębi Rusi. W 1569 roku została podpisana Unia Lubel-
ska - wiążąca Polskę i Litwę we wspólny organizm państwowy
istniejący aż do końca XVIII w. W tym samym czasie król Stefan
Bator y ustanowił w Lublinie siedzibę Tr ybunału Koronnego – sądu
najwyższego dla szlachty.
W 1918 roku, po blisko 130 latach niewoli, powstał w Lublinie
Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej, dając początek nowożytnej
państwowości, erygowano Katolicki Uniwersytet Lubelski.
Jeden z najważniejszych ruchów społecznych w historii XX
wieku - „Solidarność” ma swój początek w Lublinie i pobliskim
Świdniku, gdzie, na miesiąc przed słynnymi strajkami w Gdańsku
i w Szczecinie, robotnicy lubelscy zbuntowali się przeciw rządom
„komunistycznej” partii.
pod wspólnym dacHem miasta
Lublin przez wieki dawał szlachetny przykład tolerancji; w mie-
ście mieszkali Żydzi, Rusini, Protestanci, Katolicy i inne nacje. Pod-
zamc ze - dzielnica staromiejska - przez wieki było siedzibą Żydów,
intelektualnym centrum żydowskiej kultury o skali międzynarodo-
wej. Od 1544 roku działała żydowska drukarnia, od 1567 słynna
Akademia Mędrców, od 1580 r. Sejm Czterech Ziem (Waad Arba
Aracot) - główne przedstawicielstwo Żydów w I Rzeczypospolitej,
a mędrzec, zwany
Widzącym z Lublina
był prekursorem chasydz-
kiego mistycyzmu. Żydzi mieli tu swój dom ponad 400 lat - do
straszliwego roku 1939.
W okresie reformacji (XVII w.) obok katolickich parafii, działał
w mieście zbór kalwiński i ariański. Spory religijne rozwiązywano
w duchu tolerancji i uczonej debaty, a wojny religijne, które tra-
wiły ówczesną Europę ominęły Lublin. Rusińska społeczność ma
bogatą kartę w kulturowych dziejach miasta; w 1588 r. powstało
bractwo cerkiewne, którego członkami byli przedstawiciele zna-
nych i wpływowych rodów magnackich. Widomym symbolem ich
dziedzictwa jest Kaplica Zamkowa pw. Trójcy Świętej, ozdobiona
freskami rusko - bizantyńskimi z pocz. XV w. oraz cerkiew prawo-
sławna (ul. Ruska), należąca do wspólnoty kościoła wschodniego.
Na największej nekropolii lubelskiej sąsiadują: cmentarz rzymsko-
katolicki, ewangelicko-augsburski i prawosławny. Stary Cmentarz
Żydowski znajduje się na wzgórzu Grodzisko.
27
28
29
30
MC Klub, (dyskoteka), ul. Skłodowskiej 5, tel. 743 65 16
Ośrodek Pracy Twórczej „Tektura”, ul. Wieniawskiej 15 A,
3 Strefa, ul. Złota 6, tel. 532 42 59
Sema 4, ul. Okopowa 5, tel. 531 54 54
Hotele
Grand Hotel Lublinianka****, ul. Krakowskie Przedmieście 56, tel.
446 61 00, www.lublinianka.com
Hotel Europa***, ul. Krakowskie Przedmieście 29, tel. 535 03 03,
www.hoteleuropa.com.pl
Hotel Unia Mercure***, Aleje Racławickie 12, tel. 533 20 61,
www.orbis.pl
Hotel Victoria***, ul. Narutowicza 58/60, tel. 532 70 11,
www.hotel.victoria.lublin.pl
Hotel Huzar***, ul. Spadochroniarzy 7, tel./fax 533 05 36,
www.hotelhuzar.pl
Hotel Campanile**, ul. Lubomelska 14, tel. 531 84 00,
www.campanile.com.pl
Motel PZMot **, ul. Prusa 8, tel. 533 42 32
Hotel Waksman (Stare Miasto), ul. Grodzka 19, tel. 532 54 54,
www.waksman.pl
Dom Nauczyciela, ul. Akademicka 4, tel. 533 82 85, www.oupis.pl
Hotel Lublin, ul. Podzamcze 7, tel. 747 44 07 , www.hotel-lublin.pl
Hotel Dworcowy, Aleje Tysiąclecia 6, tel. 747 87 01
Schronisko Młodzieżowe PTSM, ul. Długosza 6, tel. 533 06 28
inFormacja turystyczna
Lubelski Ośrodek Informacji Turystycznej, ul. Jezuicka 1/3,
tel. 532 44 12, www.loit.lublin.pl , Od 1 V do 30 IX czynne: pon. -pt.
9.00 - 18.00, sob. 10.00 - 16.00, niedz. 10.00 - 15.00, Od 1 X do 30
IX czynne: pon.- pt. 9.00 - 17.00, sob. 10.00 - 15.00
atrakcje
Trasa podziemna pod Starym Miastem, ul. Rynek 1 (wejście w środy o
10.30 w Trybunale Koronnym), tel. 532 58 67
Kaplica „akustyczna” i podziemne krypty w Archikatedrze Lubelskiej,
ul. Królewska 10, tel. 532 11 96
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, ul. Sławin-
kowska 3, tel. 537 55 43 czynny od 15 kwietnia do 31 października
lublin w internecie
• www.loit.lublin.pl • www.um.lublin.pl
• www.lublin.infocentrum.com.pl • www.tnn.pl
• www.euro-region.pl • www.lublin.ap.gov.pl
• www.lublin.pl • www.info-net.com.pl • www.koziolek.pl
połączenia teleFoniczne
Dzwoniąc z dowolnego miejsca w Polsce do Torunia należy przed właściwym
numerem wybrać
(0 81)
a z zagranicy
+(4 8 81)
Lu
b
l
in
8
30 0
4 5 0
I E
G O
Cm.
31
32
Cm.
33
FilHarmonia, muzea, teatry, galerie
Filharmonia im. H. Wieniawskiego w Lublinie, ul. Marii Curie-Skłodow-
skiej 5, tel. 534 84 25, www.filharmonialubelska.pl
Teatr Muzyczny w Lublinie, ul. Skłodowskiej 5, tel. 532 76 13,
www.teatrmuzyc zny.eu
Teatr im. Juliusza Osterwy, ul. Narutowicza 17, tel. 532 29 35,
www.teatr-osterwy.pl
Teatr im. H. Ch. Andersena w Lublinie, ul. Dominikańska 1, tel.
532 16 28, www.teatrandersena.pl
Państwowe Muzeum na Majdanku, ul. Droga Męczenników Majdanka 67,
tel. 744 26 47, www.majdanek.pl
Muzeum Lubelskie, ul. Zamkowa 9, tel. 532 50 01, wew. 20,
www.zamek-lublin.pl
Muzeum Wsi Lubelskiej, al. Warszawska 96, tel. 533 85 13,
www.skansen.lublin.pl
Muzeum Zamoyskich w Kozłowce, tel. 852 83 10, www.muzeumkozlowka.
lublin.pl
Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN”, ul. Grodzka 21, tel. 532 58 67,
www.tnn.lublin.pl
Ośrodek Sztuki Performance Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków
12, tel. 536 03 9, www.osp.art.pl
Akademickie Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka”, ul. Peowiaków 12,
tel. kom. 506 005 023, www. ack.lublin.pl
Galeria Biała Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12,
tel. 536 03 25, www.biala.free.art.pl
Galeria Związku Polskich Artystów Plastyków „Pod Podłogą”,
ul. Krakowskie Przedmieście 62, tel. 532 68 57
Galeria Sztuki
Wirydarz
, ul. Narutowicza 8, www.lsb.edu.pl
Galeria Sceny Plastycznej KUL, Rynek 8, 20-111 Lublin,
tel./fax 445 45 02, tel. kom. 508 620 837
Biuro Wystaw Artystycznych, ul. Grodzka 5a, 20-112 Lublin,
tel./fax 532 59 47, www.labirynt.com
Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12, tel. 536 03 23,
www.dancefestival.lublin.pl
kluby muzyczne, dyskoteki, puby
Alabama, ul. Dolna Panny Marii 3, tel. 53 24 207
Czekolada, ul. Krakowskie Przedmieście 19, tel. 534 44 77 w. 22
4 Pokoje, ul. Rybna 13, 532 07 49
Ego, Al. Racławickie 2a, tel. 53 46 947
Graffiti, (dyskoteka), ul. Piłsudskiego 13, tel. 53 24 587
Hades, ul. Peowiaków 12, tel. 532-87-61, www.hades.lublin.pl
Klub 68, ul. Krakowskie Przedmieście 68
Koyot, ul. Krakowskie Przedmieście 26, tel. 74 36 735
34
7
40
Polska
37
1
46
Cm.
AL. SO
WKS
Lublinianka
35
1
9
41
2
h o
w s k a
Rondo
Dmowskiego
CHEŁM, ZAMOŚĆ
A L
. T YSIĄCLECIA
Starostwo
Powiatowe
RÓDMIE
CIE
36
6
g
17
Zamek
16
9
36
3
Urz
d
Wojewódzki
20
15
Park
Podzamcze
42
Ogród
Saski
15
44
3
45
4
37
38
S
d
Wojewódzki
43
4
38
Lublin
pl. Litewski
STARE MIASTO
25
ST
4
Ratusz
28
W
13
P r ze
d mie
SS
4
K
r a ko w s k i e
KUL

e
dm
Ur
26
P
31
24
pl. Wł. Łokietka
33
32
19
kietk
Ogr.
działk.
11
12
11
Urz. Miasta
Te atr
Muzeum
zM
asta
sta
sta
21
17
10
Bazylika
5
39
14
30
23
18
1
40
27
39
2
Politechnika
Lubelska
6
41
Park
Akademicki
Cm.
Biblioteka
KUL
3
42
7
35
Cm.
34
Park
Ludowy
43
22
8
9
gmu
5
10
44
O Ś R
O DKI ZA
GRANICZNE POLS
11
45

AUSTRIA •
Wiedeń
tel. +(43-1) 524 71 91 12, fax 524 71 91 20
wien@pot.gov.plt

BELGIA •
Bruksela
tel. +(32-2) 740 06 20, fax 742 37 35
bruxelles@pot.gov.pl

FRANCJA •
Paryż
tel. +(33-1) 42 44 19 00, fax 42 97 52 25
paris@pot.gov.pl

NIEMCY •
Berlin
tel. +(49-30) 21 00 920, fax 21 00 92 14
berlin@pot.gov.pl

WIELKA BRYTANIA •
Londyn
tel. +(44-0) 8700 67 50 12
fax 8700 67 50 11
london@pot.gov.pl

HOLANDIA •
Amsterdam
tel. +(31-20) 625 35 70, fax 623 09 29
amsterdam@pot.gov.pl

WĘGRY •
Budapeszt
tel. +(36-1) 269 78 09, fax 269 78 10
budapest@pot.gov.pl

WŁOCHY •
Rzym
tel. +(39-06) 482 70 60, fax 481 75 69
turismo@polonia.it

JAPONIA •
Tokio
tel. +(81) 3-5908-3808, fax 3-5908-3809
tokio@pot.gov.pl

HISZPANIA •
Madryt
tel. +(34-91) 541 48 08, fax 541 34 23
madrid@pot.gov.pl

ROSJA •
Moskwa
tel. +(7-495) 510 62 10, fax 510 62 11
moskva@pot.gov.pl

SZWECJA •
Sztokholm
tel. +(46-8) 21-60-75, fax 21-04-65
stockholm@pot.gov.pl

USA •
Nowy Jork
tel. +(1-201) 420 99 10, fax 584 91 53
newyork@pot.gov.pl
12
46
Sztokholm
Moskwa
13
Amsterdam
Paryż
Warszawa
Wiedeń
Budapeszt
Rzym
Nowy Jork
Madryt
14
Tokio
Partner Polskiej Organizacji Turystycznej
15
16
17
LOT Cargo - Przewoźnik materiałów
promocyjnych Polskiej Organizacji Turystycznej
18
19
20
21
22
PL
2007 Wydawca:
Polska Organizacja Turystyczna
00-613 Warszawa, ul. Chałubińskiego 8, tel. +(48-22) 536 70 70, fax +(48-22) 536 70 04, e-mail: pot@pot.gov.pl,
www.pot.gov.pl
Kancelaria Prezydenta Miasta Lublina
20-111 Lublin, Rynek 8, tel. +(48-81) 443 58 58, fax 443 51 01, e-mail: bpm@um.lublin.pl,
www.um.lublin.pl
23
24
25
26
www.polska.travel
Polska Organizacja Turystyczna
Z
29
P
Pd
Londyn
Berlin
Bruksela
                                                                                                                                                                                                                [ Pobierz całość w formacie PDF ]