Przyrodnicze uwarunkowania GP 11.03.2011, Studia - Gospodarka Przestrzenna, Licencjat, Przyrodnicze ...

[ Pobierz całość w formacie PDF ]
//-->Przyrodnicze uwarunkowania GP11.03.2011Ekologia– (gr) nauka biologiczna zajmująca się strukturą u funkcjonowaniem przyrody; obejmujecałośd zjawisk dotyczących wzajemnych zależności między organizmami (zespołami organizmów) aich żywym i martwym środowiskiemEko– (gr) pierwszy człon wyrazów złożonychEkosystem– termin ten został utworzony przez brytyjskiego A. Tansleya w 1930 roku, jako skrót odangielskich słówecological system.Na ekosystem składają się dwa składniki:Biocenoza –czyli ogół organizmów występujących na danym obszarze powiązanych ze sobąw jedną całośd różnymi zależnościamiBiotop– czyli nieożywione elementy tego obszaru, a więc: podłoże, woda, powietrze(środowisko zewnętrzne)Ekosystem stanowi funkcjonalną całośd, w której zachodzi wymiana materii między biocenozą ibiotopem. Ekosystem stanowi największą jednostkę funkcjonalną biosfery.Przykłady ekosystemów:Staw,las,łąka,moczary,pole,plantacja sosnowa,Ekosystemma zazwyczaj czteropoziomową strukturę pokarmową. Te poziomy to:Środowisko abiotyczne– materia nieożywiona w środowisku,Producenci– organizmy samożywne, które użytkują wyłącznie abiotyczną częśd ekosystemuKonsumenci– organizmy cudzożywne (głównie zwierzęta)Reducenci– destruenci, czyli bakterie i grzyby powodujące rozkład materii organicznejPodstawowy podział ekosystemów:lądowe,wodne,sztuczne,naturalne.1|StronaEkosystem = biotop + biocenozaPopulacja-w biologiizespół osobników tego samego gatunku (w obrębie, której możliwa jest wymiana genów),zasiedlająca pewien obszar, izolowana barierami (genetycznymi, geograficznymi, etologicznymi) odinnych podobnych grup, posiadająca specyficzne właściwości, takie jak liczebnośd populacji,zagęszczenie, tempo rozrodczości i śmiertelności, rozkład wiekowy oraz sposób rozmieszczenia wprzestrzeni,-w statystycewszyscy mieszkaocy w danym kraju albo na danym terenie. W szerokim rozumieniukażdy zbiór (nie tylko ludzi), z którego można pobrad próbkę do badania.Biom –duży obszar o jednakowym klimacie, charakterystycznej szacie roślinnej i szczególnym świeciezwierzęcym. Typ roślinności biomu jest charakterystyczny, chod skład gatunkowy może byd różny wzależności od położenia geograficznego. Podobnie rzecz się ma ze składem gatunkowym zwierząt.W ujęciu powszechnie przyjętym biom jest pojęciem abstrakcyjnym, rodzajem kategorii, grupującejjednostki niższe.Biom (w Polsce) –formacja roślinna, szeroko ujęta jednostka szaty roślinnej, stosowana do opisurozległych terytoriów Ziemi lub do porównywania obszarów odległych i florystycznieniespokrewnionych, wyróżniona na podstawie fizjonomii tj. panującej formy życiowej roślin, no:biomy: leśne, sawannowe, bezdrzewne i pustynne.Krajobraz– ogół cech przyrodniczych i antropogenicznych wyróżniających określony teren, zespółtypowych cech danego terenu. Wygląd niektórych składników krajobrazu ulega sezonowym zmianomnp. zimą w Polsce teren pokrywa warstwa śniegu, jesienią złocą się uschnięte liście na drzewachW zależności od stanu i stopnia zniszczenia rozróżnia się krajobrazy:pierwotne,w których istnieje samoregulacja i człowiek nie wprowadził żadnych zmian (ścisłerezerwaty przyrody)naturalne,w których wprowadzono pewne zmiany, ale bez budownictwa i naruszeniamechanizmów samoregulacji (rezerwaty przyrody)kulturowe(gospodarcze, antropogeniczne), w których prowadzi się intensywną gospodarkę ibudownictwo naruszające naturalną samoregulacjęzdewastowane,w których elementy naturalne zostały wyparte przez przemysł ibudownictwo.W Polsce i Europie dominują krajobrazy kulturowe.2|Strona„Słoneczko” ekologiczneFunkcje środowiskaFunkcja biologicznapolega na wspieraniu procesów życiowych.Funkcje gospodarcze:dostarczanie surowców i energii,które są wykorzystywane w procesach produkcyjnych ikonsumpcji,zapewnienie przestrzeni stanowiącej miejsce zamieszkania czy też pole działalnościgospodarczej dla człowiekapochłanianie ubocznych skutków i wytworów działalności społecznej i gospodarczejczłowiekaPoszczególne funkcje środowiska mogą byd względem siebie konkurencyjne.Najbardziej uwidaczniasię to pomiędzy funkcjami biologicznymi oraz gospodarczymi.(…) Sprzężenia zwrotne pomagają utrzymad środowisko w stanie równowagi. (…)Wg ustawy:Ochrona środowiska- rozumie się przez to podjęcie lub zaniechanie działao, umożliwiającezachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej; ochrona ta polega w szczególności na:racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie zzasadą zrównoważonego rozwoju,przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom,przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego,3|StronaZrównoważony rozwój- rozumie się przez to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którymnastępuje proces integrowania działao politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniemrównowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celuzagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lubobywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleo.Po Głuszczakowemu:Rozwój zrównoważony– to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym integruje się działaniapodejmowane na płaszczyźnie politycznej, gospodarczej, społecznej z zachowaniem równowagiprzyrodniczej, z zachowaniem trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w celuzagwarantowania możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb obecnemu, jak i przyszłympokoleniu.Podstawowe zasady gospodarowania środowiska:1.2.3.4.5.Zasada zintegrowanej ochrony środowiska.Zasada zapobiegania.Zasada przezorności.Zanieczyszczający płaci.Polityki, strategie, plany, programy powinny uwzględniad zasady ochrony środowiska izrównoważonego rozwoju.4|Strona [ Pobierz całość w formacie PDF ]